Veto Rusland maakt einde aan MINURSO-vredesmacht

De Veiligheidsraad (15 leden) heeft over een door Rusland ingediende ontwerpresolutie gestemd met betrekking tot de Westelijke Sahara. Elf leden hebben tegen de Russische resolutie gestemd. 3 leden hebben zich van de stemming onthouden. Als gevolg hiervan kan de MINURSO vredesmissie voor het jaar 2027 niet worden verlengd.

De 11 leden die tegen de Russische resolutie hebben gestemd zijn Amerika, Bahrein, Colombia, Congo RD, Denemarken, Frankrijk, Griekenland, Groot-Brittannië, Letland, Liberia en Panama. Drie leden hebben niet gestemd: Pakistan, China en Somalië. Rusland is permanent lid van de Veiligheidsraad en heeft vetorecht gebruikt om de VN-resolutie 2729 te blokkeren. De resolutie werd door de Amerikanen ontworpen en in oktober 2026 aangenomen.

Amerika

VN-ambassadeur Mike Waltz reageerde teleurgesteld over het besluit van Rusland: "Rusland heeft zojuist zijn veto uitgesproken over een Amerikaanse resolutie – gesteund door 11 leden van de Veiligheidsraad – die historische stappen zou hebben gezet richting een beëindiging van het vijftig jaar durende conflict in de Westelijke Sahara. We mogen niet terugvallen in een status quo die vluchtelingen veroordeelt tot nog eens vijf decennia in kampen; zeker niet nu er een reële weg naar vrede op tafel ligt en er haalbare alternatieven zijn voor een betere toekomst voor de bevolking in regio Sahara".

Frankrijk

De Franse diplomaten hebben na de stemming van vandaag negatief gereageerd op het gebruik van vetorecht door Rusland. Door de stem van de Russen verloopt de MINURSO vredesmissie abrupt op 31 oktober. Dat brengt volgens de Fransen de veiligheid in de regio in gevaar. Frankrijk steunt net als de Verenigde Staten de VN-resolutie uit 2025 waarbij de regio autonomie krijgt onder bestuur van Marokko.

Marokko

Het secretariaat van het koninklijke paleis heeft in een persbericht laten weten dat de stemming van vandaag een einde heeft gemaakt aan de 35 jaar lange en overbodige aanwezigheid van MINURSO in regio Sahara. Daarmee kan de kwestie uit de agenda van de jaarlijkse vergaderingen van de VN worden geschrapt. Het persbericht betreurt het einde van het politieke proces om de kwestie op te lossen.

Rusland

Het is voor het eerst dat Rusland vetorecht heeft gebruikt inzake de toekomst van de Westelijke Sahara. Maar het is niet de eerste directe confrontatie met Marokko over de kwestie. Het vetorecht van de Russen is een erfenis uit de tijd van de Sovjet-Unie toen Moskou aan de kant stond van het communistische regime in Algerije en van het paramilitaire Polisario.

BIJLAGE

Sovjet-schepen aan de kust 

In een verslag van krant El Pais uit 3 februari 1981 is te lezen hoe de marine vier Sovjet-vissersboten en een Cubaans schip aan de kust van de Sahara in beslag heeft genomen. De Cubanen werden van spionage beschuldigd. Azzedine Guessous, voormalige minister van Handel, ging naar Moskou om de vrijlating van de opvarenden te bespreken.

Vladimir Kamentsjev, de Sovjet minister van Visserij, stemde in met de betaling van een boete voor de overtreding. Tegelijkertijd verklaarden bronnen van zijn regering dat de betaling op geen enkele wijze een erkenning inhield van de Marokkaanse soevereiniteit over de wateren voor de kust van de Sahara. De betaling werd omschreven als een ingreep om humanitaire redenen en om de vrijlating van burgers te bewerkstelligen die in Dakhla werden vastgehouden.

Het Cubaanse schip werd vrijgelaten omdat de verdenkingen van spionage niet konden worden onderbouwd, aldus de correspondent van krant El Pais. De vrijlating van de Cubanen was mede mogelijk door de bemiddeling van het Afrikaanse land Guinee. Fidel Castro weigerde rechtstreeks met Marokko te onderhandelen. Kolonel Ahmed Dlimi, een vertrouweling van Hassan II en opperbevelhebber van het leger in de Sahara, had ten tijde van de aanhouding verklaard dat het schip geavanceerde elektronische apparatuur aan boord had voor spionagedoeleinden. Hij voegde eraan toe dat het schip aan het vissen was naar alles behalve vis.

Als reactie op het incident stuurden de Amerikanen in februari twee oorlogsschepen, de USS Newport en de USS El Paso, naar Tanger en Agadir. Bronnen dicht bij de Amerikaanse ambassade in Rabat omschreven de oorlogsschepen als een gebaar van solidariteit "met een bevriende natie".

45 later staan de Verenigde Staten opnieuw op, deze keer in de Veiligheidsraad, om de erfgenamen van de Sovjet-Unie van repliek te dienen in een context van een nooit geëindigde Koude Oorlog in Noord-Afrika.

Meer lezen over hetzelfde onderwerp:

Sahara: Algerije vraagt Cuba om hulp
Algerije vraagt Cuba om Polisario te helpen bij de strijd om de Sahara. Dat heeft de officiële zender AL24 meegedeeld vlak na de viering op 01 november van het begin van de opstand tegen de Fransen 70 jaar geleden. Dat is niet de eerste keer dat de militairen in Algiers Cuba om hulp vragen. De uitgezonden beelden laten de leider van de gewapende strijdkrachten van Cuba zien in gesprek met de Algerijnse president. Volgens commentator Oualid Kebir bestaat de hulp uit Cubaanse soldaten die Polisario in Algerije moeten assisteren. Dat is niet de eerste keer dat Cubaanse militairen om hulp worden gevraagd.