Spanje: opening van een nieuw amazigh museum in Granada

Een nieuw museum is in het hart van het beroemde Alhambra paleis in Granada is op zaterdag 13 juni geopend. Het museum laat meer dan 3.000 jaar Amazigh geschiedenis zien. Het project is mede mogelijk gemaakt dankzij de inzet van Dr. Leila Mezian Foundation en de Andalusische autoriteiten. Het project heeft als doel de geschiedenis van de Spaanse regio bekend te maken bij een breed publiek.

De tuinen van Carmen de los Porcel bieden een van de mooiste panorama's van Granada. Vlakbij de oude stad zijn de okerkleurige muren van het Alhambra paleis. Daar vond op zaterdag 13 juni een bijzondere gebeurtenis plaats: de opening van het Amazigh museum, het eerste Europese culturele centrum dat volledig is gewijd aan de Amazigh cultuur en geschiedenis.

Het museum is gevestigd in een onlangs gerestaureerd landgoed van bijna 20.000 vierkante meter. Het beslaat 250 vierkante meter, waarvan 200 gewijd aan permanente tentoonstellingen. Het hoofdgebouw herbergt 189 sieraden, textiel, keramiek en alledaagse voorwerpen. Er is tevens een audiovisuele presentatie die meer dan drieduizend jaar Amazigh geschiedenis belicht.

Dr. Leila Mezian Foundation is een instelling opgericht door wijlen echtgenote van Othman Benjelloun, voorzitter van de Bank of Africa en een van de rijkste mensen in Marokko. De inzet van de stichting van zijn vrouw Mw. Mezian voor het behoud van het Amazigh erfgoed is nu ook buiten Marokko te waarderen. Het museum in het enige in zijn soort in Europa.

Geschiedenis 

De Amazigh aanwezigheid in het Iberische schiereiland is gedocumenteerd en gaat duizenden jaren terug. Slechts een deel daarvan is overbelicht: de islamitische periode in de middeleeuwen.

De invasie in de 8ste eeuw vanuit Marokko na de opkomst van de islam eindigde met de val van Granada in 1492. Het moet volgens kenners een omvangrijke en langdurige kolonisatie zijn geweest van acht eeuwen. Twee historici, E. Molina-Lopez en J. Bosch-Vilà, zijn erin geslaagd een demografische kaart van Spanje en Portugal in de Middeleeuwen na te tekenen. De kaart bevat belangrijke amazigh stammen uit de tijd van de Almorabiten en de Almohaden en werd in Encyclopédie berbère gepubliceerd.

In zijn werk La Méditerranée et le monde méditerranéen à l'époque de Philippe II schrijft de Franse historicus Fernand Braudel (1902-1985) dat de inquisitie een reactie was van de christelijke bevolking die de aanwezigheid van de islam en het jodendom niet meer kon verdragen zoals dat wel in de eeuwen daarvoor was. De nieuwe christelijke heersers kozen ervoor de complete plant inclusief de wortels uit te rukken en buiten het schiereiland te plaatsen. Wie wil blijven moet zich tot het christendom bekeren, aldus de historicus die zich op rechtbankverslagen van de inquisitie baseert. 

Na de val van Granada in 1492 trok de laatste moslim heerser zich terug in Marokko. Hij is in de buurt van Marrakech begraven. Eeuwen na zijn vertrek leefde Andalusië onder de wetten van de inquisitie. Tot laat in de moderne tijd werd de bevolking verdacht van het naleven achter gesloten deuren van de regels van de islam.

Meer lezen over hetzelfde onderwerp:

Portret: kunstverzamelaar Bert Flint (1931-2022)
Update: 02 maart. De Nederlandse kunstverzamelaar Bert Flint heeft eindelijk zijn biografie. Dat is een verdienste van journalist Lejo Siepe die talloze getuigen, familieleden, naaste medewerkers, vrienden en kenners van kunst en cultuur sprak. En het leest alsof je met al die mensen gezellig een kopje koffie zit te drinken terwijl ze verhalen over hem vertellen. De in Winschoten geboren verzamelaar maakte voor het eerst kennis met Marokko dankzij interesse in de Spaanse taal en cultuur. Dat bracht hem uiteindelijk naar Tetouan van de jaren 1950. Hij vestigde zich definitief in Marrakech. Vandaar reisde hij jaren lang op de rug van ezels naar afgelegen dorpen in de bergen en in de woestijn op zoek naar rurale kunstvoorwerpen. 

Ahmad Al-Mansur en het begin van modern Marokko
Voor de meeste historici begon de moderne tijd in Marokko met de bezetting door de Fransen en Spanjaarden in 1912. Vooral Franse historici dachten lange tijd dat het land na de val van Granada in 1492 hermetisch op slot ging. Van enige uitwisseling met de rest wereld was er geen sprake tot het land met Europees militair geweld open werd gesteld. Spaanse historica Mercedes Garcia-Arenal probeert daar verandering in te brengen in haar werk "Ahmad Al-Mansour. The Beginning of Modern Morocco". Dat beeld van Marokko lijkt ook buiten Europa te bestaan. In zijn boek “The Muslim Discovery of Europe” (1982) beschreef Bernard Lewis Marokko gezien door de ogen van moslims in het Midden Oosten als een afgelegen land (al-Maghrib al-Aqsa = het verre westen). Het is een klein en geïsoleerde buitenpost ver weg van de belangrijkste machtscentra. Het land bleef ver verwijderd van de interesses van de meeste geleerden in de moslim wereld. 

Marokkaans koopman in Amsterdam van de 16de eeuw
Samuel Pallache was een joodse koopman en geleerde uit de 16de eeuw. Hij leefde in Fes toen hij belast werd met een bijzondere taak. Hij moest van de sultan in Marokko een verloren bibliotheek terugvinden die in handen was gevallen van Spaanse kapers aan de kust van Marokko ergens tussen Safi en Agadir. Spaanse koning Philips de derde weigerde de boeken terug te geven toen hij hoorde dat de sultan de opdrachtgever was. Twee historici hebben de biografie van Samuel Pallache in het Nederlands gepubliceerd. Het bevat ontelbare feiten over de16de eeuw. Levens van veel moslims (morisco's) en joden worden verteld aan de hand van bewaarde verslagen van rechtbanken uit die tijd. Ze moesten het Iberische schiereiland verlaten als gevolg van de inquisitie. 

In Memoriam: Pedro Ignacio Altamirano (1957-2026)
Pedro Ignacio Altaminaro, Spaans politicoloog, historicus en Marokko-kenner is op donderdag 19 maart overleden. Dat hebben zijn naasten bekendgemaakt. Altaminaro is auteur van een aantal boeken over de betrekkingen tussen Marokko en Spanje in historisch perspectief. Altaminaro schreef veel over geschiedenis en kolonialisme. Hij kent het dossier van de Westelijke Sahara goed en schreef daarover in 2022 het boek “Sahara Marroqui”. Als spreker werd hij vaak gevraagd op internationale bijeenkomsten voor de mensenrechten. Hij heeft op een speciale VN hearing in Geneve bijgedragen aan de bekendmaking van het lot van gevangen kinderen en vrouwen in Polisario kampen in Algerije. Hij zei dat Polisario minderjarigen ronselt voor de oorlog. Dat heeft hem doodsbedreigingen opgeleverd.