Mediacampagne rond Frans werkbezoek aan Marokko

Opinie. De 15de topoverleg tussen Frankrijk en Marokko vond op 15 en 16 juli plaats in Rabat. De top moet de in 2024 aangekondigde gezamenlijke projecten bekrachtigen toen president Emmanuel Macron Marokko bezocht. Daar is niet iedereen blij mee. Een gecoördineerde campagne in de media wil de betrekkingen tussen beide landen beïnvloeden. De Pegasus spionage affaire uit 2021 is weer van stal gehaald. Er is een video in omloop waarin de strijd van de Palestijnen gelijk wordt gesteld aan de kwestie van de Westelijke Sahara. En oppositieleden in het buitenland laten zich in de media horen.

Tijdens een bijeenkomst van donderdag 16 juli 2026 evalueerden twaalf Franse ministers en hun Marokkaanse ambtgenoten de initiatieven die in het najaar van 2024 waren gelanceerd. Franse premier Sébastien Lecornu zei op de persconferentie dat zijn regering de samenwerking "over de hele linie uitzonderlijk positief ervaart op het gebied van industrie, energie, veiligheid, defensie, cultuur, onderwijs en landbouw”. ​​Lecornu voegde eraan toe dat een commissie van Franse en Marokkaanse deskundigen momenteel werkt aan een gezamenlijk en stabiel toekomst om de uitdagingen het hoofd te bieden.

Pegasus affaire

Vlak voor de aankomst van de Franse delegatie barstte een mediacampagne los om de betrekkingen tussen beide landen in een kwaad daglicht te stellen. Forbiden Stories uit Parijs heeft een video op YouTube gepubliceerd waarin wordt aangekondigd dat Marokko de Israëlische software Pegasus zou hebben gebruikt om dissidenten af te luisteren.

De software wordt op telefoons en computers zonder medeweten van de gebruiker geïnstalleerd. Een kopie van de mail en opnames van camera en microfoon worden gemaakt en doorgestuurd. De software verwijdert zichzelf om geen sporen achter te laten. Toch lukte het de onderzoekers, naar eigen zeggen, sporen van de software en een kopie van afgeluisterde telefoonnummers terug te vinden. Een van de telefoonnummers is van de Franse president Emmanuel Macron.

De video van Forbiden Stories is een herhaling van de boodschap van vijf jaar geleden. Onafhankelijke onderzoekers in Amerika en Zwitserland hebben de zaak onderzocht en concludeerden het verhaal politiek is gemotiveerd.  Ook de Spaanse geheime dienst heeft een eigen onderzoek ingesteld en kwam tot dezelfde conclusie.

Sahara

Op dezelfde dag van het Franse werkbezoek hebben onbekenden een nieuw pro-Palestina Flotilla aangekondigd. De officiële website van Global Sumud Flotilla vermeldt echter geen activiteiten. Opvallend is de opzet van de nep actie waarbij de strijd van de Palestijnen gelijk wordt gesteld aan de kwestie van de Westelijke Sahara. Israël bezet Palestijns land. Dat doet Marokko ook in de Westelijke Sahara.

PR stukken van de Flotilla bestaan uit onder ander een documentaire met compilatie van beelden en commentaar over de gewapende strijd van Polisario. Er wordt verteld dat de inwoners van Westelijke Sahara in 1975 uit hun land door de Marokkanen werden verdreven. Dat is een leugen.

Italiaanse journaliste Attilio Gaudio (1930-2002) was getuige van het opzetten van opvangkampen in Algerije. Hij noteerde in zijn boek “Le dossier du Sahara Occidental” dat Algerijnse militairen de kampen hebben opgezet, mensen uit de buurlanden hebben verzameld en aan de bezoekende VN-commissie voor mensenrechten hebben voorgesteld als vluchtelingen uit de Westelijke Sahara. De nieuwe Flotilla documentaire is op het moment van dit schrijven offline gehaald. We hebben een kopie bewaard.

Frankrijk heeft in 2024 de soevereiniteit van Marokko over de Sahara erkend. Het land was bij de tracering van de koloniale grenzen betrokken en heeft archieven bewaard. De Franse delegatie heeft de erkenning deze week opnieuw bevestigd. Dat vinden ze in Algiers niet leuk. Pro-Palestijnse activisten verspreiden Algerijnse propaganda. In PR stukken van de Flotilla van afgelopen april is een kaart van Marokko te zien zonder regio Sahara. De documentaire van deze maand gaat een stap verder door de Palestijnse zaak gelijk te stellen aan de kwestie van de Westelijke Sahara.

Journalisten

Op 12 juli publiceerde Reporters Without Borders een persbericht over de arrestatie in Marokko van Ali Lmrabet, een journalist die sinds 2003 in conflict is met het regime nadat zijn krant werd gesloten als gevolg van zijn beledigingen aan het adres van ambtenaren in dienst van de overheid.

Op 15 juli werd hij vrijgelaten na verhoor over het publiceren van nepberichten, aldus de politie in Marokko. Hij verklaarde aan Spaande krant El Pais dat hij voor zijn leven vreesde: “Ik vreesde voor mijn veiligheid toen ik in de vroege ochtenduren door onbekende gewapende personen naar Casablanca werd overgebracht”.

Er zijn voor zover bekend geen journalisten in de gevangenis in Marokko. Dat kun je niet zeggen over Algerije, het land van herkomst van Rachid Drarni, vertegenwoordiger van Reporters Without Borders in Noord-Afrika. Hij heeft nooit over Frans sportjournalist Christophe Gleizes gesproken. De Fransman is in Algerije tot zeven jaar veroordeeld voor het houden van een interview over sport in de opstandige amazigh regio Kabylië.

Vier andere Algerijnse journalisten zitten op dit moment vast voor hun journalistiek werk: Abdelwakil Bellam, Hassan Bouras, Abdelali Mezghiche en Mourad Ait Mimou. Laatste werd op 9 juli om politieke redenen gearresteerd. Dat zijn vier dagen voor de arrestatie van Ali Lmrabet.

Een vaag over het lot van de Fransman werd deze week gesteld tijdens een persconferentie van de Algerijnse president Abdelmajid Tebboune in Duitsland waar hij op werkbezoek is. Zichtbaar ongemakkelijk antwoordde de president dat hij alleen commentaar op de kwestie geeft als hij weer in Algerije is. Een Algerijns journalist als Rachid Drarni zou de vraag nooit durven.

Illegalen

In Algerije zelf gaf de nieuwe Franse ambassadeur Stéphane Romatet op 15 juli een interview aan de lokale media. Hij besprak zijn terugkeer afgelopen mei na een afwezigheid van meer dan een jaar, de staat van de Frans-Algerijnse betrekkingen en de kwestie van de visa verstrekking. Zijn baas Emmanuel Macron lijkt toch akkoord te gaan met de verstrekking van 250.000 visa per jaar.

Daar is voormalige minister Bruno Retailleau van Binnenlandse Zaken niet blij mee: “Het is diep bedroevend om te zien hoe onze diplomatie gedwongen wordt het hoofd te buigen door de capitulaties van de president van de Republiek tegenover het Algerijnse regime. Capitulatie inzake de terugkeer van Algerijnse wetsovertreders naar hun land”, reageerde hij op 16 juli via zijn social media account.

Bruno Retailleau had tussen 21 september 2024 en 12 oktober 2025 de versoepeling van visa regels voor Algerije gekoppeld aan de terugkeer van 55+ duizend illegalen die de voorsteden onveilig maken. Sommige begaan misdaden en vertellen de politie dat ze Marokkanen zijn zoals deze illegaal die twee politieagenten in Cannes met een mes heeft aangevallen.

De voormalige minister moest vroegtijdig aftreden en heeft zich kandidaat gesteld voor de presidentsverkiezingen van 2027. Zijn ambitieuze hervorming sluit aan bij wat het rechtse Rassemblement National de strijd tegen la soumission (de onderwerping) noemt.

Frankrijk heeft ook het aantal visa voor Marokko ingeperkt omdat het land niet mee zou werken aan het terugnemen van illegalen. Daar denken ze in Marokko anders over. Minister Nasser Bourita van Buitenlandse Zaken verklaarde in 2025 dat de Franse politie illegalen uit Algerije en Tunesië naar Marokko stuurt. Het terugnemen van illegalen werkt weer sinds de oprichting in 2025 van een nieuw gezamenlijk orgaan Groupe Migratoire Mixte Permanent France-Maroc (GMMP).

Mensenrechten

Op 16 juli publiceerde advocatengroep Vincent Brengarth uit Parijs een persbericht waarin de politieke rechten van Mehdi Hijaouy worden aangehaald. Het voormalige lid van de Marokkaans geheime dienst is volgens de Franse krant Le Monde van juli 2025 in conflict met zijn hiërarchie en woont sinds 2025 in het buitenland. Zijn familie in Marokko zou onder druk staan.

De advocatengroep uit Parijs behartigt tevens de belangen van Rima Hassan, een christelijk-Palestijns activiste van het Franse LFI (verzamelnaam extreemlinkse partijen). Ze is lid van het Europees Parlement belast met buitenlandse zaken en mensenrechten. Ze moet deze maand voor de rechter verschijnen na de arrestatie afgelopen april voor het in bezet hebben van synthetisch drugs en cannabis.

De politica moet tevens verantwoording afleggen voor uitspraken over het gebruik van terreur als middel om politieke doelen te bereiken. Ze staat bekend om haar banden met het Algerijns regime en is een van de organisatoren van de Flotilla. Ze heeft in augustus 2025 negatieve reacties in Marokko uitgelokt door het publiceren van een incomplete kaart van het land.

Kortom, anti-Marokko mediacampagnes komen de laatste jaren voor op momenten waarop het land in de schijnwerpers staat zoals bij het werkbezoek deze week van een grote Franse delegatie. De coördinatie van de verschillende activiteiten, de timing en het gelijktijdig optreden in de media zijn geen toeval. De doelstelling is in dit geval de betrekkingen tussen Frankrijk en Marokko te beïnvloeden. Hierbij worden terugkerende onderwerpen misbruikt zoals persvrijheid, mensenrechten, Westelijke Sahara, migratie en het Israëlisch-Palestijns conflict.

Afbeelding ter illustratie: Frankrijk wil eigen economie van schone stroom voorzien. Daar kan Marokko bij helpen door middel van een onderzeeskabel, volgens analist Frank Stones van de Universiteit van Oslo. Marokko is in 2007 begonnen met investeringen in wind- en zonne-energie.

Meer lezen over hetzelfde onderwerp:

Rapid Response om de informatieoorlog te winnen
De Africa Cup of Nations (AFCON) van 2025 was het toneel van een grootschalige campagne voor desinformatie tegen Marokko. Omdat de reactie van de autoriteiten ontoereikend was is het nu volgens journalist Soufiane Chahid noodzakelijk om een betere strategie te overwegen voor toekomstige evenementen zoals het WK 2030 dat in Marokko wordt gehouden. Tijdens de Africa Cup en in de weken erna was Marokko het doelwit van een ongekend intense desinformatiecampagne. Naarmate het nationale elftal de finale naderde voerden honderden accounts op sociale media, gesteund door bepaalde Afrikaanse en westerse media, de druk op met complottheorieën en nepberichten. Dat creëerde een giftige sfeer die uiteindelijk uitmondde in gewelddadige scènes tijdens de finale tegen Senegal.

X-platform onthult herkomstland eigenaren accounts
Het populaire X-platform heeft sinds 16 november een nieuwe functie toegevoegd om te achterhalen in welk land de eigenaar van een account zit. De functie toont locaties op basis van signalen zoals IP-adressen, app store-regio's en gedrag. Voorstanders prijzen de transparantie daar waar tegenstanders voor privacy vrezen. Houders van accounts kunnen ervoor kiezen om specifieke landen of regio's te tonen of zich af te melden. Profielen worden dan echter als verborgen gemarkeerd. Accounts uit Europa tonen de regio om aan de regelgeving te voldoen.

Algerijns islamist spreidt nepberichten over Marokko
Abderrazak Makri, voormalige leider van Algerijns politieke partij Beweging voor een Vreedzame Samenleving (HMS, gelieerd aan de Moslim Broederschap) roept Marokkanen op (PDF format) om in opstand te komen tegen het zittende regime in Marokko wegens banden met Israël. Vreedzame demonstraties zijn volgens hem niet langer voldoende. Maar hij is ongeloofwaardig. Hij wil zijn buurland destabiliseren doormidden van nepberichten. Om zijn verhaal kracht bij te zetten citeert hij twee recente berichten gepubliceerd op Internet. Het eerste is een nog niet gecheckt verhaal van een vrouw met de naam Ala Al Najar. Ze noemt zich dokter gevestigd in Gaza en heeft sinds mei 2025 een account op X- platform.

Nieuwe gids om berichten in de media te checken
Nepberichten over Marokko zijn al jaren niet meer weg te denken uit de media. En het kost uren, soms dagen om de betrouwbaarheid van een bericht te checken. Op dit moment zijn Algerijns staatmedia de grootste leveranciers van nepberichten. Het nieuwsagentschap APS heeft tussen 2021 en 2023 4.600 artikelen gepubliceerd. 3.074 daarvan gingen over Marokko en waren nep. Dat viel sommige media in Europa op. Spaanse krant Atalayar heeft daar in 2023 een artikel aan besteed. Een paar nepberichten hebben de internationale media gehaald. In 2020 werd de affaire Pegasus zonder tegenonderzoek door Nederlandse media overgenomen. Marokko zou Israëlische software Pegasus hebben gebruikt om dissidenten, journalisten en politici te bespioneren. Uit onafhankelijk onderzoek bleek later dat het om een nepbericht gaat. 

Tanger: nepbericht brengt mensen op de been
Op zondag 10 november heeft een pro-Palestijnse groep geprotesteerd tegen een tussenstop in de haven Tanger Med van een containerschip onderweg naar Salalah in Oman. Het schip met de naam Maersk Denver vaart onder de Amerikaanse vlag. Volgens de organisatoren van demonstratie vervoert het schip wapens voor Israël. In de video van de demonstratie wordt het schip als een “zionistisch oorlogsschip” genoemd. Dit werd tijdens de demonstratie geroepen... Spanje heeft het schip geweerd Marokko heeft het ontvangen Wat een schande, wat een schande! Het bericht over het schip verscheen eerst op 09 november in het Arabisch op de website van het Algerijnse officiële persbureau APS (kopie van het bericht). De titel van het bericht luit: “Schip vol wapens meert aan in Marokko. Grote demonstraties en veroordeling van de Makhzen voor het faciliteren van genocide in Gaza”.

Google heeft twee tools voor fact checkers
Google presenteert The Fact Check Tools, een verzamelnaam voor twee nieuwe hulpmiddelen om nepberichten te herkennen. Ze bestaan uit de Fact Check Explorer en de Fact Check Markup Tool. Beide helpen om feiten te checken. Dat schrijft Google in een bericht op de eigen toolbox blog (toolbox.google.com). Google heeft de tools zelf niet ontworpen.