Marokko is een eiland, voetbal is geopolitiek machtsmiddel

Opinie. Voetbal is een instrument geworden is de geopolitieke machtsstrijd. Het is een soort verlengstuk van de “oorlog met andere middelen”. Het laat de mondiale machtsverhoudingen zien en het dient als werktuig voor propaganda. Een wedstrijd van 90 minuten levert meer op dan twee jaar diplomatie, zei ambassadeur Youssef Amrani onlangs tijdens een ontmoeting met zijn Braziliaans ambtsgenoot. Maar wat te doen als je in de eigen regio niet geliefd bent? 

Kijken bij de buren

De laatste WK wedstrijd tegen Brazilië laat zien in welke landen Marokko populair is. Sommige buurlanden kiezen bij elke wedstrijd nadrukkelijk voor de tegenstanders van Marokko. Opiniemakers zijn dag en nacht bezig met Marokko bekritiseren.

Anderen gebruiken social media en hopen op een vroege uitschakeling  Ze willen geen herhaling van het succes op het WK 2022. Ze willen niet in de schaduw staan van een opkomend voetballand in de regio.

In sommige media zijn de uitspraken van bondscoach Walid Regragui nog niet vergeten. Hij zei tijdens het WK 2022 dat het nationale elftal enkel en alleen voor het eigen land speelt. Daarmee reageerde hij op verslagen in de Arabische media die zijn elftal als Arabisch presenteren wanneer hij wint en als Marokkaan als het team verliest.

Een heel ander geluid komt uit Israël waar Joden van Marokkaans afkomst achter het nationale elftal staan zoals in deze video is te zien en in deze waar de fans het volkslied zingen.

Einde gastvrijheid ?

Marokko was kandidaat om het WK 2010 en van 2022 te organiseren maar kreeg weinig stemmen uit Arabische en Afrikaanse landen. Zuid-Afrika en Qatar kregen uiteindelijk de organisatie dankzij omkoping. De FIFA ontsloeg een functionaris voor het aannemen van geld uit Qatar. En volgens het Amerikaanse Ministerie van Justitie gaf Zuid-Afrika in 2015 toe dat het land FIFA functionarissen heeft omgekocht.

Daarna kwam de teleurstelling van de Afrika Cup 2025. Het gedrag van de Afrikanen en van de oosterburen was onsportief. Het had alles van een georganiseerde campagne voor destabilisatie. En de vrees voor herhaling tijdens het WK 2030 is reëel.

Fouzi Lakjaa, de baas van voetbalbond FRMF, kondigt deze week aan dat de stadions niet meer ter beschikking worden gesteld aan Afrikaanse teams: “Vanaf vandaag zal Marokko geen biedingen meer doen om Afrikaanse competities te organiseren, ongeacht de soort competitie”, aldus de manager in een interview met Al Jazeera.

Marokko als eiland

In de voetbalwereld gaat het dus niet altijd om infrastructuur, management of de liefde voor het spel. Ressentimenten spelen ook een rol. Marokko ligt aan de periferie van de Arabische wereld en aan de rand van Afrika. In beide delen van de wereld is fair play nog niet geworteld.

Bij de oosterburen spelen overgeërfde koloniale grenzen en de daaruit voortvloeide conflicten een rol, zie het VN vragenuurtje van deze week over een recent raketaanval door Polisario wiens militaire acties vanuit Algerije na 2020 zijn toegenomen.

Vrienden van Marokko zijn vooral buiten de eigen regio te vinden. De meeste handel wordt ook gedreven met niet-Arabische en niet-Afrikaanse landen. Ook de meeste investeerders komen uit landen buiten de regio. Handel, net als voetbal, zegt veel over de geopolitieke machtspositie van een land. Historicus Abdallah Laroui heeft het eerder opgemerkt (externe link naar YouTube): Marokko is een eiland, de Marokkanen moeten zich gedragen als eilandbewoners met belangen buiten hun eigen regio.

Afbeelding: Fouzi Lakjaa, baas van de voetbalbond FRMF. Bron: Yabiladi.com.  

Meer lezen over hetzelfde onderwerp:

"Excuses aan Marokko voor onrecht in finale Afrika Cup"
Samir Sobha, bestuurslid van de Confederatie van de Afrikaanse Voetbalbonden (CAF), heeft zijn excuses aan Marokko aangeboden voor het "onrecht dat het nationale team is aangedaan" tijdens de finale van de Afrika Cup 2025 in januari in Rabat. “Senegal had gestraft moeten worden”, aldus Sobha in de Britse krant The Guardian van vandaag. Marokko verloor in de finale met 1-0 nadat Senegalese spelers op aandringen van hun trainer het veld hebben verlaten en 15 minuten wegbleven. Ze protesteerden tegen een terechte penalty begaan op Brahim Diaz in het strafschopgebied. Volgens Sobha, voorzitter van de Voetbalbond van Mauritius, hadden de Senegalese spelers gestraft moeten worden. 

Afrika-politiek van Marokko moet op de schop
De Afrikaanse politiek van Marokko moet op de schop. Er is sinds de terugkeer van het land in Afrika een groeiende aantal problemen ontstaan als gevolg van massale immigratie uit sub-Sahara Afrika. Lokale bewoners klagen al jaren over intimidatie, criminaliteit en geweld. Een tiental incidenten zijn deze week op social media gepubliceerd en van commentaar voorzien. De klachten worden in de politiek en de media genegeerd. Maar iedereen is het ermee eens: er moet worden ingegrepen.

Toerist zat jaar vast in een Algerijnse cel
Twee Frans-Marokkaanse toeristen op jetski werden in augustus 2023 door de Algerijnse kustwacht vlakbij Saidia aan de grens met Marokko doorgeschoten. Een derde wist aan de kogels te ontsnappen en een vierde, Ismael, werd meegenomen. Hij bracht een jaar door in de cel. Franse krant Le Monde sprak met hem na zijn vrijlating. Het verslag van een nachtmerrie.

African Development Bank over industrialisatie
Het African Development Bank (AfDB) heeft zojuist het Index 2025 van meest geïndustrialiseerde landen in Afrika gepubliceerd. Voor het eerst sinds 2015 staat Marokko aan de top en neemt het stokje over van Zuid-Afrika. De index werd op 25 mei gepresenteerd tijdens de jaarlijkse bijeenkomst van het AfDB in Brazzaville. De sprong van Marokko is mede te danken aan drie sectoren: auto-industrie, luchtvaart en kunstmest.