African Development Bank: meest industrie in Marokko

Het African Development Bank (AfDB) heeft zojuist het Index 2025 van meest geïndustrialiseerde landen in Afrika gepubliceerd. Voor het eerst sinds 2015 staat Marokko aan de top en neemt het stokje over van Zuid-Afrika. De index werd op 25 mei gepresenteerd tijdens de jaarlijkse bijeenkomst van het AfDB in Brazzaville. De sprong van Marokko is mede te danken aan drie sectoren: auto-industrie, luchtvaart en kunstmest.

De industriële vooruitgang is volgens economen van krant LeDesk niet verrassend. Het land heeft geïnvesteerd in infrastructuur en heeft meer buitendakse investeringen aangetrokken. Maar er zijn ook factoren die het concurrentie vermogen van het land doen afnemen: tekort aan energie.

Kloof

De index beoordeelt 54 Afrikaanse landen aan de hand van 19 indicatoren die de prestaties van industrie, kapitaal, arbeid, ondernemingsklimaat, infrastructuur en stabiliteit beslaan over de periode 2010-2024. De conclusie is ongunstig voor het continent ondanks de groei. Industrie in 41 landen is met 6% gegroeid maar de toegevoegde waarde per hoofd van de bevolking blijft onder het niveau van vóór 2014. Afrika produceert nog steeds minder dan 2% van de wereldwijde behoefte in de industrie. Het exporteert slechts 1,4%. De toegevoegde waarde van de industrie is gestegen van 285 miljard in 2020 naar 351 miljard dollar in 2025. Er is groei maar er is een kloof ontstaan tussen de landen.

Luchtvaart

Drie belangrijke sectoren doen het goed in Marokko. De luchtvaartindustrie genereerde in 2024 een omzet van 2,54 miljard dollar. 150 lokale en internationale bedrijven zijn actief in Casablanca, Tanger en Nouaceur waar Boeing, Safran en Airbus fabrieken hebben geopend. Minister van Industrie Ryad Mezzour heeft als doel gesteld de werkgelegenheid in de sector tegen 2030 te verdubbelen. Hij wil binnen twee jaar een volledig lokaal gebouwd vliegtuig produceren. De laatste speler op de markt is het Franse Daher dat onderdelen voor de vliegtuigen A320, A330 en A350 in Tanger wil bouwen.

Auto-industrie

Een andere sector die in de lift zit is de auto-industrie. Wat lange tijd een marginale sector was, is de laatste jaren uitgegroeid tot de belangrijkste exportsector van het land. Volgens recente data werden er in 2025 bijna een miljoen voertuigen geproduceerd, vergeleken met 535.000 in 2023 en 465.000 in 2022. In 2023 heeft de export van auto's naar de Europese Unie 15,1 miljard euro bereikt. Daarmee heeft het land de export naar de EU door China en Japan voorbijstreeft. Tanger Med is uitgegroeid tot de belangrijkste haven van Afrika en van de Middellandse Zee. Het heeft in 2024 meer dan 600.000 voertuigen verwerkt, waarvan 368.000 voor export. In het eerste kwartaal van 2026 bedroeg de export van auto's 4,57 miljard dollar.

Kunstmest

Naast deze twee sectoren speelt mijnbouwgigant Office Chérifien de Phosphate (OCP) een rol op de internationale markt. Het heeft een bijna wereldwijde monopolie op fosfaten en daarvan afgeleide producten zoals kunstmest. De groep streeft ernaar de productie te verhogen van 12 miljoen naar 20 miljoen ton in 2027. Dat wordt deels gefinancierd door een investering van twee miljard dollar in 2024 en 1,75 miljard dollar in april 2025. Enkele dagen voor de presentatie van het OCP rapport op 22 mei in Rabat gaf het African Development Bank (AfDB) een kredietgarantie aan OCP ter waarde van 450 miljoen euro. De garantie is bedoeld om uiteindelijk een krediet van 530 miljoen euro - door Société Générale en BNP Paribas - te verlenen om de exportproducten koolstofvrij te maken voor de internationale markt.

Naast de drie opkomende sectoren (auto-industrie, luchtvaart, kunstmest) zijn er nog kleine spelers actief zoals elektronica, textiel en offshoring die een rol hebben in de snelle industrialisatie, daarbij geholpen door diversiteit aan producten, infrastructuur, havens en de nabijheid van internationale markten zoals de Europese Unie.|

Meer lezen over hetzelfde onderwerp: 

Artikel: Zuid-Afrika onder het ANC bewind
Een kwart eeuw na de afschaffing van de apartheid gaat het moeizaam in Zuid-Afrika onder het ANC. Alle indicatoren wijzen op de neergang van een land dat ooit de sterkste economie van het continent werd genoemd. De werkeloosheid bedraagt inmiddels 27,7% (officieus 40%). De werkeloosheid onder de jongeren tussen 15 en 35 jaar is 38%. En het bruto binnenlands is tussen 2011 en 2018 gekelderd: 2011 = 3,5%; 2012 = 2,6%; 2013 = 1,9%; 2016 = 0,6%; 2017 = 1,3%; 2018 = 0,8%. Alleen al om armoede te stabiliseren is er minstens een paar decennia nodig met een groei van 7% per jaar. De economie is officieel sinds 2018 in recessie. De inkomen van een gemiddelde zwarte Zuid-Afrikaan is met 50% gedaald sinds de afschaffing van de apartheid in 1994. Van elke drie inwoners leeft er een van de Social Grant, een soort steun van de overheid. Behalve landbouw, een sector gedomineerd door blanken, zijn alle andere takken van industrie failliet of achteruitgegaan. Dit geldt voor textiel, kleding en schoenen die het niet meer kunnen redden door de import uit China. Machinebouw waar Zuid-Afrika ooit groot in was is achteruitgegaan. Hetzelfde geldt ook voor de mijnbouw. Veel mijnen zijn gesloten als gevolg van hoge onderhoudskosten. Tienduizenden mijnwerkers zijn ontslagen.