Algerije, Marokko, Mauritanië en Polisario bijeen in Washington
Commentaar. De bijeenkomst in Madrid van afgelopen 8 februari over de toekomst van de Sahara ten zuiden van Marokko wordt deze week in Washington voortgezet. Er is nog niets bekend over de uitkomst maar het wordt gezien als meer dan een loutere versnelling van de Amerikaanse diplomatie om Algerije bij de onderhandelingen te betrekken. Dat land ontkent nog altijd iets met het conflict te maken. Maar de tijd van het spreken met een dubbelde tong is voorbij.
De deelname van Algerije maakt een einde van een vijftig jaar oud geopolitieke illusie. Het verhaal dat het land als de "onmisbare pijler" voor veiligheid in Noord-Afrika staat in schril contrast met de onvoorwaardelijke steun die het militaire regime in Algiers sinds 1975 aan Polisario verleent. Voor het eerst is het land dus op een belangrijk bijeenkomst aanwezig om samen met delegaties uit Marokko, Mauritanië en Polisario een politieke oplossing te vinden in overeenstemming met de resolutie 2797 van de VN-Veiligheidsraad. Ghazi Ben Ahmed, Tunesische, Noord-Afrika specislist aan de Universiteit van Montpellier, schrijft in The Geopolitics van 22 februari dat de enige overgebleven optie is autonomie van het gebied onder Marokkaans bestuur,
Algerije weigert de resolutie 2797 van afgelopen oktober 2025 te erkennen maar moet toch de uitkomst accepteren. Volgens een analyse van denktank Washington Institute neemt het land deel aan te onderhandelen omdat de Amerikanen hebben gedreigd Polisario op de terreurlijst te zetten. Daarnaast zijn er stemmen binnen het Congres onder leiding van Marco Rubio, huidige minister van Buitenlandse Zaken, die sinds 2022 om sancties tegen Algerije roepen wegens het importeren van wapens uit Rusland.
Volgens Algerije is het probleem van de vluchtelingen in Tindouf een van de redenen voor de betrokkenheid bij het conflict. De kampen zijn ontstaan als gevolg van de invasie door Marokko na het vertrek van de Spaanse kolonisten in 1975. De oorspronkelijke bevolking zou naar Algerije zijn gevlucht. Maar het verhaal wordt door Italiaans journalist Attilio Gaudio (1930-2002) betwist. Hij was ter plekke en beschreef hoe Algerijnse veiligheidsdiensten mensen uit andere delen van de Sahara en de Sahel naar Tindouf hebben verplaatst om ze te presenteren aan een VN-delegatie die op dat moment op bezoek was.
Er zijn geen betrouwbare cijfers over de vluchtelingen. Washington Institute schrijft dat de schattingen uiteenlopen tussen 170.000 en 40.000. Volgens Omar Hilale, VN-ambassadeur van Marokko in New York, zijn er hooguit 12.000 mensen in de kampen afkomstig uit de Sahara ten zuiden van Marokko. Ze komen volgens hem in aanmerking voor terugkeer omdat ze kunnen bewijzen dat hun familie in het gebied voor 1974 heeft gewoond.
Een ander punt is de toekomst van een paar duizend leden van Polisario, de gewapende tak van de “Arabisch Democratische Republiek van de Westelijke Sahara”. De republiek werd op 27 februari 1976 door El Ouali Mustapha Sayed (1949-1976), een van de Polisario oprichters in 1973, vanuit Algerije via de radio uitgeroepen. Voor Algerije is de paramilitaire organisatie geen terreurgroep maar een legitiem partij ontstaan tijdens het proces van kolonisatie. Algerije beroept zich op het universele recht van volkeren op zelfbeschikking maar weigert het in eigen land toe te passen. Dat is volgens critici spreken met een dubbele tong.
De Kabylen hebben in december 2025 een eigen staat uitgeroepen. Twee maanden later heeft het parlement de nieuwe wet 26-01 aangenomen om de nationaliteit af te pakken van iedereen die verdacht wordt “van het in gevaar brengen van de nationale veiligheid”. Dat kan iedereen met een afwijkende mening zijn. In een verklaring gepubliceerd op 27 februari zei Ferhat Mehenni, de leider in ballingschap van de autonomen, dat rond 13.000 activisten en sympathisanten van zijn beweging als staatloos kunnen worden beschouwd. Wordt gevolgd.
Abeelding ter illustratie: de VN Veiligheidsraad tijdens een debat.
Meer lezen over hetzelfde onderwerp:
Spanje: debat over nationaliteit Sahara onderdanen
De Eerste Kamer van het Spaanse parlement heeft deze week besloten een voorstel van de Sumar partij (linkse coalitie) in behandeling te nemen. De partij wil dat voormalige onderdanen van de Westelijke Sahara de mogelijkheid krijgen om de Spaanse nationaliteit aan te vragen. De voormalige onderdanen die interesse hebben moeten voor 1975 zijn geboren in het gebied toen het onder Spaans bestuur was. Sumar vindt dat de bevolking “taalkundige en historische” banden heeft met Spanje. De lokale bevolking is echter moslim en spreekt Hassani dialect en of Tamazight. De laatste volkstelling gemaakt door Spanje in het gebied dateert uit 1974.
Rusland voorlopig neutraal in conflict om Sahara
Sergei Lavrov, de Russische minister van Buitenlandse Zaken, heeft maandag 13 oktober tijdens een persconferentie in New York het standpunt van zijn land toegelicht over het conflict om de Sahara. Op een vraag hoe Rusland naar de laatste ontwikkelingen in het dossier kijkt, antwoordde hij dat Rusland open staat voor autonomie als alle betrokken partijen dat ook accepteren. Hij zei dat Amerika het Marokkaanse autonomieplan definitief lijkt te adopteren maar dat zijn land daar anders over denkt. De verklaring van Lavrov komt weken voor de vergadering van de Veiligheidsraad eind oktober. De vijf leden van de raad komen bijeen om het nieuw plan ingediend door Marokko te bespreken. Drie van de vijf leden, Amerika, Frankrijk en het Verenigde Koninkrijk, hebben positief gereageerd. China en Rusland blijven voorlopig neuraal. De meeste landen steunen het plan voor de autonomie. De kentering inzake het al 50 jaar durend conflict kwam op gang nadat Donald Trump in december 2020 de Sahara als Marokkaans territorium heeft erkend.
Socialisten adopteren VN resolutie inzake Sahara
De Socialistische Internationale (SI) heeft op 28 november in Malta een wijziging van standpunt bekend gemakt inzake het conflict om de Sahara ten zuiden van Marokko. In een verklaring is te lezen dat de organisatie unaniem staat achter de VN resolutie 2797 van afgelopen 31 oktober waarbij de regio autonomie krijgt. De verklaring noemt de resolutie "rechtvaardig en duurzaam". Aan de bijeenkomst namen de socialisten van USFP uit Marokko deel samen met vertegenwoordigers van organisaties uit honderd landen. De bijeenkomst werd door Spaans premier Pedro Sanchez ingeleid. Spanje heeft de regio tussen 1912 en 1975 gekoloniseerd. Madrid heeft in 2022 de soevereiniteit van Marokko over het gebied erkend.
Westelijke Sahara: Algerije zwicht onder druk Amerikanen
Commentaar De gesloten bijeenkomst van zondag 8 februari tussen Algerije, Marokko, Mauritanië en Polisario werd volgens berichten uit Madrid met een dag verlengd. Deelnemende delegaties struikelen over technische details. De bijeenkomst onder leiding van Amerikaanse diplomaten wordt beschouwd als het begin van het einde van het 50 jaar oud conflict om de Sahara. Het enige plan dat nog op de tafel ligt is autonomie. Algerije moet het accepteren omdat het land Amerikaanse investeringen nodig heeft. Algerije, hoofdsponsor van Polisario dat sinds 1975 een guerrillaoorlog tegen Marokko voert, is de laatste obstakel voor de oplossing. De Amerikanen hebben er belang bij om stabiliteit in de regio te bevorderen. De Veiligheidsraad heeft in oktober 2025 onder druk van Washington Resolutie 2797 aangenomen. Donald Trump heeft al eerder in 2020 de Sahara als Marokkaans erkend.
Frankrijk gebruikt sinds 2024 een nieuwe kaart van Marokko
Het Franse Ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de kaart van Marokko aangepast. Regio Sahara is nu onderdeel van het land. Ook de gegevens over het aantal inwoners en de oppervlakte zijn gewijzigd. De oppervlakte is veranderd van 446.550 naar 710.850 km2. Het aantal inwoners blijft 37.697.009 zoals in de volkstelling van 2021. De wijzigingen komen een dag na de toespraak op 28 oktober van Emmanuel Macron in het parlement waarin hij de steun van Frankrijk uitsprak aan het autonomieplan voor de regio. Het Franse Ministerie van Onderwijs heeft al in juli van dit jaar de kaart in de schoolboeken aangepast.
1979: de slag om Bir Anzarane in de Sahara
Update: 28 februari 2026. Op zaterdag 11 augustus 1979 werd Dakhla als een van de laatste bewoonde plaatsen in het uiterste zuiden van regio Sahara door het Marokkaanse leger ingenomen. Dat is vier jaar na het vertrek van Spanje uit de regio als gevolg van de Madrid akkoorden tussen de voormalige kolonisator, Marokko en Mauritanië. Nieuwe grenzen met Mauritanië werden besproken. Al snel vielen de troepen van de paramilitaire groep Polisario aan gesteund door Algerije en Libië. Maar ze hebben niet gerekend op het verzet van het leger.
Algerije destabiliseert de buren en isoleert zichzelf
Spaanse minister van Buitenlandse Zaken wil dat Algerije stopt met inmenging in de interne aangelegenheden van zijn land. Dat zei hij in een interview op zondag 23 april 2023 met dagblad El Espanol. In 2022 zei Algerijnse president Abdelmadjid Tebboune dat Spanje een onvriendelijk gebaar heeft gemaakt jegens zijn land. Aanleiding was de erkenning door Spanje van de soevereiniteit van Marokko over de Westelijke Sahara. Algerije beëindigde eenzijdig het vriendschapsverdrag met Spanje en sloot het land af voor Spaanse bedrijven.