Amerika neemt leiding voor vredesplan
Nog maar een paar maanden geleden vuurde Oekraïne raketten van Amerikaanse en Britse makelij af op doelen diep in het Russische grondgebied. Poetin reageerde door Oreshnik raketten is te zetten. Een raket die van nucleaire koppen kan worden voorzien en een bereik heeft van ruim 5.000 km. De wereld was sinds 1962 nog niet zo dicht bij een kernoorlog geweest. Gesprekken deze week op initiatief van Amerika brengen nieuwe hoop op vrede.
De herverkiezing van Donald Trump lijkt escalatie te voorkomen. Direct na zijn winst zei Poetin tegenover zijn veiligheidsraad dat hij dialoog wil: “Trump wil een Derde Wereldoorlog voorkomen. Wij verwelkomen een dergelijke opstelling en feliciteren de gekozen Amerikaanse president”, rapporteerde krant The Moscow Times op maandag 20 januari.
Een maand later zijn beide landen in gesprek over een duurzaam vredesplan. Europa is niet uitgenodigd, hoewel direct betrokken bij de oorlog in Oekraïne. Dat is een overwinning voor Rusland omdat het NAVO lidmaatschap van Oekraïne voolopig is uitgesteld. De uitbreiding van de NAVO in Oost-Europa was de belangrijkste oorzaak van de oorlog.
Het internationale isolement van Rusland waar de EU aan meewerkte houdt geen stand meer. Rusland is een wereldmacht die je niet zomaar kunt isoleren. De nieuwe vredesgesprekken doen denken aan de onderhandelingen uit de jaren 1990 over het veiligstellen van kernwapens na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie.
Veiligheid staat hoog op de agenda van de nieuwe administratie van Trump. Hij heeft Poetin nodig en dat liet hij via zijn vicepresident JD Vance op de München Security Conference van afgelopen week weten tegenover verbijsterde EU leiders.
Op 20 juli 2024 heeft nieuwe president Trump aangekondigd vrede in de wereld te willen bevorderen door meer te doen tegen terrorisme die hij gevaarlijker acht dan oorlog. Net als zijn Amerikaanse voorgangers tijdens de onderhandelingen over het Sovjet kernarsenaal maakt hij zich zorgen over wapens van massavernietiging in verkeerde handen. Hij wil het wapenarsenaal van eigen land en dat van Rusland halveren.
De Russen kunnen dus na jaren onderbreking de gesprekken met Amerika hervatten. Hun belangrijkste eis zal zijn het stopzetten van de uitbreiding van de NAVO in Oost-Europa. Want daar begon de ellende mee na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie. Beide landen zijn binnen slechts een paar jaar van optimisme uit de jaren 1990 naar achterdocht en pessimisme en uiteindelijk in regelrechte vijandigheid vervallen. De huidinge gesprekken zijn daarom een nieuwe hoop op een zinvolle wapenbeheersing, een noodzaak voor een duurzame wereldvrede.
Meer lezen over dit onderwerp:
Day Zero, het begin van de nucleaire winter
Naar nu blijkt heeft de Amerikaanse president Joe Biden in maart 2024 een document ondertekend waarin hij de strijdkrachten van zijn land oproept klaar te staan voor een nucleaire oorlog tegen China, Noord Korea en Rusland. Het bestaan van het document werd pas op 20 augustus via de media bekend gemaakt. In dezelfde maand waarin Biden zijn document ondertekende verscheen er bij Pinguin Publishers een scenario van het leven na een nucleaire oorlog. Het boek van meer dan 300 bladzijden bevat talloze interviews met wetenschappers, verklaringen van medewerkers van het Amerikaanse nucleaire programma en een groot aantal feiten uit archieven die voorheen gesloten waren. Aan de hand van de voorspellingen van geïnterviewden schetst de auteur wat ze Day Zero noemt, het begin van de nucleaire winter. Een paar bladzijden uit het boek in het Nederlands.
Alleen de afwezigheid van oorlog is niet genoeg
De oorlog in Oekraïne is al twee jaar bezig en is inmiddels veranderd in een uitputtingsoorlog. Voor de niet westerse wereld is het conflict een Europese aangelegenheid. De geschiedenis leert echter anders. De Tweede Wereldoorlog is ooit als een Europese oorlog begonnen maar eindigde in een wereldomvattend conflict waar ook Marokko eenzijdig bij betrokken was. Er werd op twee fronten gevochten. In eigen land tegen het Franse Vichy regime en in Europa tegen het Nazi regime.