Kritisch rapport over NOS geciteerd in Kamerdebat

Een kritisch rapport over de berichtgeving door NOS over de laatste oorlog tussen Hamas en Israël is in september 2025 verschenen maar kreeg weinig aandacht in de media. Het rapport “Wat leren we onze kinderen” verwijt de omroep eenzijdige berichtgeving. Op 26 januari kreeg het rapport toch enige aandacht tijdens een Kamerdebat.   

Dat is niet de eerste keer dat NOS onbetrouwbare informatie spreidt. De zender heeft in 2021 een nepbericht over Marokko gepubliceerd. Het land zou de Israëlische software Pegasus hebben gebruikt om journalisten, politici en oppositie te bespioneren. Vier onafhankelijke rapporten uit Amerika, Frankrijk, Spanje en Zwitserland hebben later geconcludeerd dat het bericht over Pegasus politiek is gemotiveerd. Er is vier jaar later nog altijd geen bewijs gevonden dat Marokko Pegasus heeft gebruikt.

In 2022 heeft NOS opnieuw een nepbericht over Marokko gepubliceerd na een mislukte bestorming van Melilla door Afrikaanse illegale immigranten. Bij de bestorming zouden er meer dan dertig doden zijn gevallen. NOS schreef dat de slachtoffers om het leven zijn gekomen door het geweld van de politie. In werkelijkheid vielen de slachtoffers door verdringing en door het bezwijken van de hekken.  Ook onder de politie vielen er slachtoffers door het geweld van de Afrikanen. Maar dat werd niet genoemd.

NOS heeft in beide gevallen van onzorgvuldige berichtgeving nooit een rectificatie gepubliceerd of excuses aan gedupeerde partijen aangeboden.  

Het Kamerdebat van afgelopen 26 januari gaat niet specifiek over eenzijdige berichtgeving over Marokko maar laat wel zien dat er in Nederland geen echte toezicht is op de berichtgeving door publieke omroepen als NOS. Of zoals een kamerlid dat tijdens het debat heeft verwoord: “Ze zitten in een bunker propaganda te spreiden”.

Afbeelding: een kamerlid tijdens het debat op 26 januari over berichtgeving door NOS. Bron: de Tweede Kamer.

Meer nepberichten over Marokko: 

Tanger: nepbericht brengt mensen op de been
Op zondag 10 november heeft een pro-Palestijnse groep geprotesteerd tegen een tussenstop in de haven Tanger Med van een containerschip onderweg naar Salalah in Oman. Het schip met de naam Maersk Denver vaart onder de Amerikaanse vlag. Volgens de organisatoren van demonstratie vervoert het schip wapens voor Israël. In de video van de demonstratie wordt het schip als een “zionistisch oorlogsschip” genoemd. Dit werd tijdens de demonstratie (video) geroepen: Spanje heeft het schip geweerd. Marokko heeft het ontvangen. Wat een schande, wat een schande.

Nepbericht: Egyptische verpleegsters in Marokko
Op 08 februari heeft de Egyptische krant El Balad een bericht gepubliceerd over een arbeidsovereenkomst tussen zorginstelling Akdital in Marokko en duizend verpleegsters uit Egypte. Het bericht (screenshot van het bericht) kwam volgens de krant van het Egyptische Ministerie van Arbeid. De verpleegsters zouden duizend dollars per maand ontvangen en twee honderd voor de woonlasten. Daarnaast worden ze verzekerd en wordt hun vlucht naar Marokko betaald. Geïnteresseerden kunnen zich via een website (zie screenshot) inschrijven.

Klachten over redactie Franstalige Wikipedia
Er zijn klachten over de betrouwbaarheid van informatie op Franstalige Wikipedia. Artikelen worden gemanipuleerd om politieke redenen. En de beheerders bepalen wie mag publiceren en wie niet. De eigenaren van de gratis encyclopedie geven toe dat er klachten zijn. In een interview uit 19 juli 2021 met Magazine Futurism formuleerde mede oprichter Larry Sanger het probleem van de echtheid van informatie op Wikipedia als volgt: “Alles hangt af van wat je de waarheid noemt”. Franstalige encyclopedie ligt onder vuur. Frankrijk is politiek verscheurd tussen links en rechts. De aanloop naar de verkiezingen zorgt altijd voor meer polarisatie die op Wikipedia wordt uitgevochten. Zeven accounts over presidentskandidaat Eric Zemmour zijn verwijderd. De beheerders hebben een lijst gepubliceerd van alle gemanipuleerde artikelen over Zemmour uit de afgelopen maanden.

Vandalisme artikelen over Marokko op Wikipedia
Op 15 januari 2025 publiceerde de Universiteit van Birmingham een artikel over een Marokkaanse ambassadeur uit de 17de eeuw. Hij werd vereeuwigd in een schilderij nog altijd te zien in het Barber Institute of Fine Arts in London. Een week na de publicatie van het artikel is zijn biografie op Wikipedia aangepast. Er staat nu op de pagina het volgende in het Arabisch: "Abdelouahed Ben Massaoud bestaat niet. De persoon is fictief en is het werk van een schilder die de kleding van mensen in Noord Afrika wilde schilderen. Marokkanen hebben de man verzonnen. Ze liegen over alles." Aanpassingen zoals deze op Wikipedia van artikelen over Marokko zijn de laatste jaren frequent geworden. Dat gebeurt voornamelijk op de Arabische en Franse versie van de gratis encyclopedie.

AntiFake software om vervalste stem te herkennen
Het gebruiken van kunstmatige intelligentie voor het maken van valse video en audio neemt toe. De techniek is zo goed in het namaken van gezichten en stemmen dat het moeilijk is geworden echt van nep te onderscheiden. De helft van de ondervraagden van twee onlangs gemaakte enquêtes door Northeastern University en Voicebot.ai / Pindrop kon het verschil niet zien tussen een echt en een nep video. AntiFake is een nieuw software om een nep stem in video en audio te herkennen. De software zorgt ervoor dat je stem wordt vervormd waardoor de bots in de war raken als ze die willen nabootsen. Een nep stem kan alleen worden gemaakt als de originele stem reeds op Internet bestaat. Daarom is het verstandig eerst je stem door AntiFake te laten versleutelen voordat je dat op Internet publiceert. Op de website van AntiFake staan voorbeelden met hoe de software werkt.

Algerijns islamist spreidt nepberichten over Marokko
Abderrazak Makri, voormalige leider van Algerijns politieke partij Beweging voor een Vreedzame Samenleving (HMS, gelieerd aan de Moslim Broederschap) roept Marokkanen op (PDF format) om in opstand te komen tegen het zittende regime in Marokko wegens banden met Israël. Vreedzame demonstraties zijn volgens hem niet langer voldoende. Maar hij is ongeloofwaardig. Hij wil zijn buurland destabiliseren doormidden van nepberichten.

Rapport twijfelt aan aantal slachtoffers Gaza
Op 07 oktober 2023 heeft Hamas Israëlische doelen aangevallen. De militaire reactie van Israël is een jaar later nog altijd gaande. Internationale media maakt daar elke dag verslag van. Maar hoe komen ze aan de statistieken over het aantal slachtoffers? Een groep onderzoekers heeft 1.378 artikelen verschenen in Engelstalige westerse media geanalyseerd. De conclusie is dat de cijfers niet altijd betrouwbaar zijn.