Humanitaire crisis Sahel, Toearegs vragen hulp Marokko

De Sahel verkeert in een acute humanitaire crisis. Naast de oorlog in het noorden tussen de Toearegs en de militaire machthebbers in Bamako kampt het zuiden met een nieuwe stroom illegale goudzoekers uit de buurlanden. Volgens lokale berichten zijn meer dan honderdduizend Afrikanen in korte tijd in Mali aangekomen. Ondertussen vragen vertegenwoordigers van Toearegs om hulp vanuit Rabat.

Jonge Afrikanen gaan steeds meer op zoek naar kostbare mineralen zoals goud. Ze graven zonder toestemming en worden verjaagd door de autoriteiten. Volgens lokale berichten gaat het om meer dan 150.000 mannen. Meer dan 90% komt uit Burkina Faso. De omvang van de instroom heeft de lokale hulpcapaciteit in Mali overweldigd.

Goudzoekers

Het Interministerieel crisiscomité van Mali meldt dat bijna 100.000 mensen het district Bamako zijn binnengekomen. Ongeveer 60.000 mensen zijn gestrand in de grensstad Kourémalé. Volgens digitale krant Guinee360 gaat het om 40.000. Het Malinese Ministerie van Volksgezondheid heeft de situatie omschreven als een absolute "humanitaire noodsituatie".

Organisaties zoals het Rode Kruis en de WHO bieden noodhulp meerdere aan gewonden. Er zijn sterfgevallen door uitputting en medische complicaties bevestigd. Hoewel de meerderheid uit Burkina Faso komt zijn er ook illegale goudzoekers uit Ivoorkust, Togo en Benin.

Het verdrijven van goudzoekers zet de verhoudingen tussen de Afrikaanse landen onder druk. Guinee zegt dat illegale mijnbouw het milieu vernietigt door onverantwoord gebruik van giftige chemicaliën. Burkina Faso heeft de verdrijving van de goudzoekers veroordeeld en noemt de actie "betreurenswaardig". Het land beschuldigt Guinese strijdkrachten van inhumane behandeling. Er zijn gewonden gevallen als gevolg van schoten door het leger.

Transitcentra worden aan de rand van de hoofdstad Bamako ingericht. Tientallen bussen en vrachtwagens zijn klaar om de duizenden gestrande Afrikanen geleidelijk terug te brengen naar Burkina Faso.

Het sluiten van illegale mijnen dwingt jonge Afrikaanse werkelozen naar de buurlanen te vertrekken. Het is niet uitgesloten dat de trektocht verder richting Noord-Afrika zal leiden. Velen hopen Marokko te bereiken om van daaruit naar Spanje over te stekken zoals afgelopen juli.

Toearegs

Ondertussen hebben Toearegs deze week om hulp gevraagd op een bijeenkomst van het Amazigh Wereld Congres in Rabat. Na decennia achterstelling hebben strijders in 2012 een eigen staat in Noord-Mali (Azawad) uitgeroepen. Het conflict begon na het vertrek van de Fransen in 1960 en na de tracering van de grenzen tussen Algerije en Mali waar de zwarte meerderheid in het zuiden in het zadel werd geholpen.

Buurland Algerije verdedigt wat het noemt “de territoriale eenheid van Mali” en steunt het zittende militaire regime in Bamako. Maar dat is niet nieuw. Al in de jaren 1960 werden Toearegs systematisch achtergesteld. In een van de eerste proefschriften uit die tijd is te lezen hoe het Algerijnse FLN de bevolkingsgroep heeft behandeld. Het proefschrift werd in 1991 gepubliceerd waarvan hier een samenvatting.

Afbeedling: Bilal Ag Cherif, de woordvoerder van Mouvement National de Libération de l’Azawad (MNLA) op 31 janvier 2014 met de koning van Marokko.

Meer lezen over hetzelfde onderwerp:

Wat zijn de gevolgen van de oorlog in Mali op Marokko?
Commentaar. De president van het Front de Libération Azawad (FLA) Bilal Ag Acherif, sprak op 28 april in Kidal verschillende strijdende eenheden toe na de snelle verovering van een paar steden in Mali. Hij feliciteerde ze voor de geleverde strijd en condoleerde de families van de gevallen soldaten. De aanvallen hebben de centrale regering in Bamako doen wankelen. De gevolgen op de regio zijn nog niet duidelijk. Maar het staat vast dat de gecoördineerde aanvallen onmogelijk zijn geweest zonder uitgebreide training, logistiek en oorlogsmateriaal dat alleen professionele legers bezitten.

Mislukt staatsgreep in Niger, instabiliteit Sahel houdt aan
Commentaar. Steden in Mali werden afgelopen maand april aangevallen. Libië heeft hierna troepen naar de grens met Tsjaad, Niger en Algerije gestuurd. Tsjaad werd in augustus door gewapende milities uit Soedan aangevallen. Op 29 augustus is er een mislukt staatsgreep in Niger gepleegd, mogelijk verijdeld met behulp van Algerijns luchtmacht. Strijders uit het buitenland trekken naar de Sahel. En er is een nieuw trainingscentrum in Marokko geopend voor militairen uit Afrika. Niger News (Arabische versie) meldt een bezoek op 30 augustus van Said Chengriha, hoofd van de Algerijnse strijdkrachten, aan Niamey. Hij werd verwelkomd door Ali Mahamane Lamine Zeine, de premier van Niger, zijn minister van Defensie, de chef-staf van de strijdkrachten en de commandant van de luchtmacht. Een vrijgegeven video laat vier Russische Su-30 gevechtsvliegtuigen zien met Algerijnse piloten.

Commentaar ISIS op de gebeurtenissen in Mali
Al-Naba, officieel orgaan van ISIS, heeft commentaar geleverd op de gebeurtenissen van de afgelopen week in Mali. In een editorial is kritiek te lezen op Al-Qaeda in de Sahel die samenwerking is aangegaan met het Front de Libération de l’Azawad (FLA) om het militaire regime in Bamako ten val te brengen. ISIS heeft twijfels of de samenwerking in de Sahel lang zal duren aangezien de ideologische en politieke verschillen tussen beide organisaties. ISIS beschouwt FLA als een afvallige organisatie die eigen mensen (Toearegs) wil bevrijden in een specifiek territorium Azawad in Noord-Mali. Al-Qaeda is daarentegen een internationale organisatie die niet is gebaseerd op etniciteit maar geloof en streeft naar een universele islamitische staat.

Mars in Parijs voor solidariteit met Toearegs
In Parijs is op zondag 14 januari een mars georganiseerd voor de solidariteit met amazigh volkeren in Noord Afrika. Duizenden mensen uit verschillende landen liepen mee om aandacht te vragen voor de mensenrechten in met name Algerije en in Noord Mali. In Algerije zijn honderden activisten uit regio Kabylië opgepakt en sommige ter dood veroordeeld op verdenking van het nastreven van autonomie. In Noord Mali hebben Toearegs in 2012 een eigen staat in Azawad uitgeroepen. De nieuwe machthebbers in Bamako voeren samen met de Russische Wagner militaire operaties uit om de onafhankelijkheidsstrijd de kop in te drukken. Berichten van Toearegs ter plekke spreken van massamoord en deportaties van de bevolking. Maar onafhankelijke berichtgeving is schaars omdat de meeste internationale organisaties inmiddels uit Mali zijn vertrokken.