Frankrijk past kaart Algerije en Marokko aan

Het Franse Ministerie van Europa en van Buitenlandse Zaken heeft deze week een nieuwe kaart van Noord Afrika gepubliceerd. Er zijn twee wijzigingen aangebracht. De lijn die Marokko van de Westelijke Sahara scheidt is verdwenen. Dat werd na de Berlin Afrika Conference van 1884 aangebracht om de Franse en Spaanse zone in Marokko aan te duiden. Het militaire regime in Algiers is daar niet blij mee.

In 1975 verliet Spanje de Sahara. Een gewapende strijd vanuit Algerije brak uit om het gebied onafhankelijk te maken onder de naam “Arabisch Republiek van de Westelijke Sahara”. Marokko wist de aanvallen tegen te houden (link naar artikel in New York Times uit 1979). Een wapenstilstand werd in 1991 bereikt. Spanje heeft uiteindelijk in 2022 het gebied als Marokkaans erkend. Frankrijk volgde in 2024 het Spaanse voorbeeld. Emmanuel Macron kwam de erkenning persoonlijk in het Marokkaanse parlement aankondigen.

De tweede wijziging op de kaart is het toevoegen van de naam Kabylië op de kaart van Algerije. Dit is een amazigh regio in het noordoosten. De regio heeft in 2010 een tijdelijke regering in ballingschap in Parijs gevormd. De voorzitter Ferhat Mehnni is deze week in het Franse Senaat door Valérie Boyer ontvangen. Ze is van de partij Les Republicains, de ideologische erfgenaam van Charles de Gaule (1890-1970) die de onderhandelingen in 1962 met het FLN over de onafhankelijkheid heeft geleid. Na de onafhankelijkheid brak er in 1963 in Kabylië een gewapende opstand uit. De leiders eisten een democratisch grondwet en de erkenning van de taal (tamazight). De opstand werd in de kiem gesmoord.

De wijziging van 2024 in het Franse beleid inzage de Sahara heeft tot een diplomatieke crisis geleid. Het militaire regime heeft eigen ambassadeur in Parijs teruggeroepen. Het heeft ook de terugname van criminele illegalen uit Frankrijk stopgezet. Volgens het Observatoire de l’Immigration gaat het om 33.000 (drieëndertig duizend). Oppositiefiguren in Frankrij werden geïntimideerd en aangevallen. De Frans-Algerijnse schrijver Boualem Sansal werd gearresteerd op beschuldiging van het bespreken van o.a. de koloniale grenzen (link naar interview op YouTube uit oktober 2024 met Frans media Frontières).

De betrekkingen tussen beide landen zijn nog niet volledig hersteld. Alles duidt erop dat het regime in Algiers net als in 2023 toen Spanje de Sahara als Marokkaans heeft erkend, ook nu het buitenlands beleid van de Fransen niet kan beïnvloeden. Zowel Spanje als Frankrijk hebben toegang tot miljoenen documenten uit de koloniale tijd waarvan delen nog niet zijn gepubliceerd.

Meer lezen over hetzelfde onderwerp:

Algerije heeft in 2021 alle banden met Marokko verbroken. De breuk kwam nadat de Verenigde Staten in december 2020 de soevereiniteit van Marokko over de Westelijke Sahara hebben erkend. Lees hier de Nederlandse vertaling van de verklaring van het Ministerie van Buitenlandse Zaken in Algiers.