De bestorming van Ceuta en de verkiezingen van september 2026

Commentaar. Op 19 januari 2025 verscheen een video van Omar Amkasou, raadslid van de islamitische groep Al Aldl wa Al Ihsan, waarin hij een antwoord probeert te geven op de vraag welk politiek systeem het meest geschikt is voor Marokko (video niet meer beschikbaar op YouTube). Volgens hem heeft de groep moeite met het erfelijke karakter van de monarchie maar heeft niets tegen de koning. De video kwam na de publicatie van een manifest in 2023 waarin dezelfde vragen worden behandeld.

Zo verklaart Amkasou dat zijn groep voorkeur heeft aan democratie gebaseerd op de wil van het volk. De machten moeten gescheiden worden. En de welvaart moet eerlijk worden verdeeld. Dat kan volgens hem alleen worden bereikt door samen te werken met andere politieke groepen. Een boodschap waar iedereen zich makkelijk identificeert zeker bij de aderende parlementsverkiezingen van september.

Maar wie de activiteiten van de islamisten Al Adl wa Al Ihsan volgt kan niet aan de indruk onttrekken dat de groep een radicalisering doormaakt ten opzichte van de Marokkaanse staat. Hierbij werd de oorlog van 2023 tussen Hamas en Israël misbruikt. Twee jaar lang gingen activisten van de groep elke week de straat op om misdaden begaan tegen de Palestijnse burgerbevolking te veroordelen. Maar de misdaden van Hamas tegen de eigen bevolking en tegen Israëliërs worden verzwegen.

Het leed van de Palestijnen werd misbruikt om de legitimiteit van de Marokkaanse staat in twijfel te trekken. Men wil het herstel in 2020 van de diplomatieke betrekkingen tussen Marokko en Israel terugdraaien. Er wordt haat tegen de joden binnen en buiten Marokko verspreid. Buitenlandse bedrijven werden geboycot. Nepberichten werden gebruikt om havens en instellingen aan te vallen. Wie een andere mening heeft wordt snel voor "zionist" gemaakt. Amazigh activisten moeten het ontgelden.

In het manifest van 2023 stellen islamisten zich open voor samenwerking met andere niet-islamitische partijen. Vooralsnog hebben alleen extreemlinkse groeperingen gereageerd. Ze hebben zich bij de demonstraties aangesloten. Ze namen deel aan pro-Palestijnse flotilla' s en hebben universiteiten en hoge scholen bezet. Burgers en bedrijven werden op straat lastiggevallen.

En toen werd het stil op straat. In juli 2026 kondigde Hamas aan haar politieke activiteiten in Gaza te staken twintig jaar nadat de groep gelieerd aan de Moslim Broederschap aan de macht kwam. Tegelijkertijd kwam er in juli een nieuwe campagne op social media die de hele maand propageerde dat Spanje de grenzen zal open doen. Op donderdag 30 juli bestormden duizenden migranten uit Noord-Afrika, het Midden Oosten en Afrika beneden de Sahara Ceuta. Er zijn mogelijk meer dan honderd doden gevallen.

De campagne op social media begon nadat een Spaanse rechter heeft beslist dat migranten die Ceuta via de zee komen niet worden teruggestuurd. De uitspraak van de rechter werd versterkt door de aankondiging van premier Pedro Sanchez dat zijn land van plan is een half miljoen Illegalen een verblijfsvergunning zal verlenen. Internationale media stortte zich sindsdien op Marokkanen maar die vormen slechts een deel van een veel grotere groep die al jaren illegaal in Marokko woont en de oversteek eindelijk kon maken.

Islamisten in Marokko hebben de verkiezingen van 2021 verloren. En er is een einde gekomen aan Pro-Palestina demonstraties. In een nieuw artikel verdedigt analist Zineb Riboua de bewering dat het aansporen van jongeren om te migreren veel eerder begon en past bij de campagne door de islamisten van het bekritiseren van de staat: " Er is hier niets te doen, ga naar Europa". 

De bewering is aanvechtbaar maar het past wel bij de taal van sommige oppositiegroepen. Het bashen van het regime is hun gemeenschappelijke noemer. De bestorming van Ceuta komt precies op tijd en zorgt voor nieuw brandstof om de staat te bekritiseren in de aanloop naar de verkiezingen van september.

Afbeelding ter illusratie: Manipulator door Shutterstock.