Nieuwe publicatie over geschiedenis van de zee in Marokko

De nieuwe publicatie "Quand l'Atlantique raconte l'histoire du Maroc" verdedigt de stelling dat de Marokkanen niet altijd met de rug naar de zee hebben geleefd. De auteur gaat in tegen de heersende opvattingen bij historici die van mening zijn dat steden in de binnenlanden veel belangrijker machtscentra waren ook al waren er steden aan de kust van de Middellandse Zee en de Atlantische Oceaan. 


Beschikbare historische bronnen zijn vrijwel unaniem over de marginale rol die de zee heeft gespeeld hoewel wetenschappelijke literatuur bestaat over de verschillende havens zoals Tangis, Lixus, Sale … De auteur Leïla Meziane, specialiste in de maritieme geschiedenis en docente aan de Universiteit van Casablanca, herziet dankzij nieuwe bronnen de heersende opvattingen en vertelt onbekende feiten over de geschiedenis van de zee in het land. 



De zee heeft volgens haar andere verhalen te vertellen, die van havens, vaarroutes, goederen, zeelieden, avonturiers, kapers, kooplieden, vissers, migranten en diplomaten. Daardoor heeft de zee in de loop van de eeuwen voor een evenwicht gezorgd tussen de rivaliserende dynastieën in de steden in het binnenland.


De zee speelt volgens de auteur sinds de Oudheid een rol in het leven van de mensen aan de kust. Het is een bron van voedsel en het verbindt naburige en verre oorden. Daarom zijn de kustlijnen volgens de auteur geen randgebieden. Het zijn plekken van transit, handel, beweging, interactie, visserij, oorlogsvoering, angst voor vreemde invasies, diplomatie en verbeelding. 



Zo was de huidige haven van Tanger sinds de Oudheid een kruispunt tussen de Middellandse Zee en de Atlantische Oceaan. Het verbond naburige plaatsen als Zilis, Lixus, Salé, Casablanca (Anfa), Azemmour, Mazagan, Safi, Essaouira (Tassort) en Massa (Mast, kleine plaats in Souss). 
De nieuwe uitbreiding van Tanger Med heeft de laatste jaren nieuwe verbindingen tot stand gebracht naar plaatsten die voorheen onbereikbaar waren zoals Nador, Agadir, Tarfaya en Dakhla. 


De nieuwe haven van Dakhla in regio Sahara maakt een spectaculaire ontwikkeling door dankzij de bouw van de Atlantic Port gelegen aan internationaal vaarroutes die Afrika, Europa en Amerika verbinden. De strategisch gelegen haven zegt veel over de geopolitieke en commerciële plannen van het land dat zichzelf steeds meer als een maritieme natie ziet met ambities om de Sahel te ontsluiten en Afrika met Europa te verbinden. 



De publicatie “Quand l'Atlantique raconte l'histoire du Maroc” van Leila Meziane is erin geslaagd 3.000 jaar geschiedenis van de 3.500 km lange kustlijn kort en overtuigend te vertellen. De aanpak van de auteur is vernieuwend omdat ze met de bestaande opvattingen breekt die willen dat Marokko door de eeuwen heen met de rug naar de zee heeft geleefd. Daarom mag de publicatie niet ontbreken in de boekenkast van iedereen die de rol wil begrijpen van de zee in vroege eeuwen en in de toekomst, zeker met het oog op de nieuwe maritieme ambities van het land. 


De publicatie is mede tot stand gekomen dankzij een samenwerking met Vereniging Histoire Vivante du Maroc en met de Raad van Marokkaanse Migranten (CCME). 


Afbeelding: Leïla Meziane tijdens de presentatie van haar boek "Quand l'Atlantique raconte l'histoire du Maroc" . Bron foto: Actuelles.ma.  

Meer lezen over hetzelfde onderwerp: 

Een geschiedenis van de Atlantische kust
Elk jaar vindt er in september de Dag van de Haven plaats in Marokko. Een gelegenheid om kennis te maken met de maritieme geschiedenis van het land en de soorten activiteiten in de hedendaagse havens aan de Middellandse Zee en aan de Atlantische Oceaan, een maritieme façade van bijna 3.500 km en een tiental havens met een verborgen en fascinerende geschiedenis. Sommige havens dragen nog altijd sporen van antieke beschavingen. Bekende namen van havens uit de Romeinse tijd zijn Tanger (Tingis, op dit moment in de top 20 van de meest efficiënte havens in de wereld), Setpem (Sebta), Tamuda (vlakbij Tetouan), Sala... De banden met de zee waren altijd sterk. Dat veranderde met de komst van de islam. De belangrijkste steden werden niet aan de kust maar in het binnenland opgericht. Voor eeuwen zullen Marokkanen met de rug naar de oceaan leven. Die werd gezien als een immens, onstuimig en duister wereld. Het werd “bahr al muhit” (de zee die alles omsingelt) genoemd. Een andere benaming is bahr al zulumat (de zee van de duisternis).

Projecten om de haven van Casablanca uit te breiden
De haven van Casablanca breidt uit. Drie nieuwe projecten zijn deze week gelanceerd: een uitbreiding van de bestaande vissershaven, een werf voor het bouwen en repareren van schepen en een terminal voor cruiseschepen. Daarmee wil de stad de eigen positie nationaal en internationaal versterken. Een bedrag van ongeveer 120 miljoen euro is gereserveerd om plaats te maken voor 260 kleine vissersboten en 100 plaatsen voor boten gespecialiseerd in vissen op volle zee. De haven wordt voorzien van moderne infrastructuur om het hoofd bieren aan internationale concurrentie. Er komt een nieuw werf met de naam Casablanca Port Shipyard om schepen te bouwen en te repareren. De werf bestaat uit een droogdok van 240 meter, een hefplatform en een dok met een lift. Dit project zal ruimte bieden aan grote schepen, nieuwe investeringen aantrekken en de positie van het land op de internationale scheepsbouw- en reparatiemarkt versterken. Hiervoor is een bedrag van 250 miljoen euro gereserveerd.

Tanger Med stijgt naar 17de plaats op lijst wereldhavens
Tanger Med is naar de 17de plaats gestegen op de ranglijst van de dertig grootste containerhavens in de wereld. Dat heeft Alphaliner deze week gepubliceerd. De haven is daarmee twee plaatsten gestegen met een totaal van 10,24 miljoen TEU-containers die in 2024 werden afgehandeld vergeleken met 8,61 miljoen het jaar daarvoor. De ranglijst van Alphaliner wordt gedomineerd door de Chinese haven van Shanghai (51,5 miljoen TEU-containers), gevolgd door Singapore (41,12 miljoen), Ningbo Zhoushan (39,3 miljoen) en Shenzhen (33,39 miljoen). De haven van Rotterdam staat 12e met 13,82 miljoen containers.

Nieuw terminal voor cruiseschepen in Agadir
Agence Nationale des Ports (ANP), een agentschap die de havens in Marokko beheert, heeft een oproep gepubliceerd voor bedrijven geïnteresseerd in de modernisering van een terminal voor cruise schepen in de haven van Agadir. Er is hier een bedrag van 2,7 miljoen MAD voor uitgetrokken. Dit project moet de infrastructuur van de haven versterken om een tussenstop te worden voor cruise schepen.