Studie naar taalbeleid in Marokko

Een nieuwe studie aan de Universiteit van Leiden onderzoekt hoe taalbeleid omtrent de Amazigh talen in Marokko – het land met de grootste Amazigh-sprekende bevolking – wordt gepland door het Koninklijk Instituut voor Amazigh Cultuur (IRCAM).

De studie volgt de historische ontwikkeling van de Amazigh culturele beweging vanaf de koloniale tijd in regio Kabylië (Algerije) tot de postkoloniale beweging in Marokko. Het laat zien hoe taalbeleid door de creatie van het Neo-Tifinagh-schrift en de introductie van nieuwe woorden centraal kwam te staan ​​in het Amazigh taalactivisme.

De studie belicht de rol van Mohamed Chafik, de oprichter en eerste rector van IRCAM, wiens ideeën een rol speelden in het debat over de nationale identiteit en de plaats daarin van de Amazigh taal en cultuur. Door middel van een analyse van IRCAM's vroege initiatieven, de invoering van het Neo-Tifinagh en de Tifawin leerboeken op school laat deze studie zie hoe het streven naar een homogene standaard geschreven Marokkaans Amazigh taal botst met de regionale gesproken varianten in het noorden, midden en zuiden van het land.

De studie verschijnt in 2026 bij Amsterdam LOT onder titel Language policy and planning of Amazigh languages in Morocco: a study of the language ideology of the Royal Institute of Amazigh Culture (IRCAM). 

Meer lezen over hetzelfde onderwerp:

Welk schriftsysteem is geschikt voor Tamazight?
In mei 2024 sprak historicus Hassan Aourid zich uit over de geschiktheid van Tifiniagh letters om Tamazight te schrijven. Hij zei dat het onderwijzen van de taal traag verloopt omdat mensen Tifinagh moeilijk vinden. Zijn uitspraak werd snel van commentaar voorzien. Een uitgebreide reactie kwam van Ahmed Assid via zijn Facebook pagina. Hassan Aourid (1962) is naast historicus ook specialist in Tamazight. Hij werd 1999 woordvoeder van de huidige koning belast met het onderzoeken naar het geschikte schriftsysteem voor Tamazight met het oog op de invoering van de taal in het onderwijs. Aourid was dus bij de landelijke commissie toen Tifinagh werd gekozen.

Review: Tachelḥiyt–Frans woordenboek
Het woordenboek behandelt de Tashelhiyt-taal, een van de varianten van de Tamazight (Berbers), die door ongeveer acht tot tien miljoen mensen in Marokko wordt gesproken, de meest gesproken variant. Het woordenboek is van Tachelhiyt naar het Frans. Een zeer omvangrijk werk van meer dan 3000 pagina's, verdeeld in vier delen (4 delen). Het resultaat van vier decennia nauwgezet werk. De lexicale gegevens voor dit werk werden gedurende bijna veertig jaar verzameld uit een groot aantal publicaties en diverse archieven. Deze gegevens werden door de auteur bestudeerd, geverifieerd en verrijkt met lexicale gegevens uit zijn eigen veldwerk en bijdragen van de Amazigh diaspora in Europa. In dit woordenboek zijn de woorden en de uitdrukkingen in alfabetische volgorde gepresenteerd en geschreven in een duidelijke Latijnse transcriptie.