Onderzoek naar zilveren sieraden van Tiznit

Sieraden van Amazigh vrouwen in Marokko worden tegenwoordig nauw geassocieerd met culturele identiteit, vrouwelijkheid en stamverwantschappen. Sieraden als huwelijksjuwelen belichamen de eer van vrouwen maar ook van geluk. De moeder krijgt de eer om de sieraden aan haar dochter door te geven en zo een matrilineaire afstamming te garanderen.

Hoewel de omvang van de sieraden en de finesse van het werk getuigen van familieprestige, vormen ze in een ver verleden zonder banksystemen ook een vorm van sparen en rijkdom opbouwen. Ze vormen het persoonlijke kapitaal van vrouwen dat ze kunnen gebruiken in geval van nood.

Munten werden in Noord-Afrika van de 3e eeuw v.Chr. tot het midden van de 20e eeuw van zilver gemaakt. Sinds de tweede helft van de 20e eeuw is er een verschuiving aan de gang in de betekenis van juwelen. Ze zijn verhuisd van de lichamen en schatkisten van vrouwen naar privécollecties en zo in het bezit gekomen van een nieuwe internationale artistieke elite.

Om deze dynamiek te begrijpen heeft de auteur een langlopend onderzoek in Tiznit uitgevoerd, de hoofdstad van zilveren sieraden in Marokko. Hij heeft juweliers en hun klanten erbij betrokken door middel van een reeks regelmatige interviews om een ander licht te laten schrijnen op de wereld van juwelen. Hij wijkt hiermee af van de benaderingen door de eerste etnografen uit de jaren 1920.

Een verslag van het onderzoek is te lezen in: Les bijoux amazighs en argent: du matrimoine aux collections internationales. Le cas de Tiznit au Maroc. Onderzoek verschenen in: Salima Naji; Alexis Sornin: Amazighes - Cycles, parures, motifs, Mucem; Fondation Jardin Majorelle, pp. 76-81, 2025. 

Meer over hetzelfde onderwerp: 

24 - 29 juli: Festival voor Zilver in Tiznit
Stad Tiznit organiseert voor de 12de keer een festival van vijf dagen gereserveerd voor het bekend maken van zilverwerk in de regio. Al decennia staat de kleine stad 80 km ten zuiden van Agadir bekend om het maken van sieraden en accessoires in zilver. In hun werk Bijoux du Maroc uit 1996 schreven Jacques en Marie-Rose Rabaté, twee specialisten, dat de stad tussen 150 en 200 kleine winkels en ateliers had. De beste sieraden in de regio kwamen daar vandaan. Voor 1950 was er binnen de stadsmuren een oude markt voor zilver. Daar kwamen in de jaren 1970 twee nieuwe markten bij: Mechouar en Loubane. In de jaren 1990 hebben de schrijvers geconstateerd dat naast zilver- ook goudensieraden werden gemaakt. Dat was niet het geval twintig jaar eerder. De technieken voor goudensieraden lijken te komen uit Essaouira (Tassort). Hoewel de stad bekend staat om zilver was Tiznit niet de enige plaats waar sieraden werden gemaakt. In Tafraout en omringende dorpen zoals Anzi, Imi Ougna en Tahala waren er kleine ateliers. In het verleden waren er ook joodse sieradenmakers in de regio die bekend stonden om de kwaliteit van hun werk.