Wat zijn de belangrijkste thema’s in Marokko dit jaar?

Het jaar 2026 belooft een spannend jaar voor Marokko te worden. Er zijn  parlementsverkiezingen gepland. De zittende regering onder leiding van Aziz Akhannouch (RNI, liberalen) moet verantwoording afleggen voor de afgelopen vijf jaar. De Africa Cup 2025 en  het WK 2030 brengen nieuwe investeringen met zich mee. Bouwkoorts heerst in de zes gekozen steden waar de wedstrijden worden gespeeld. Maar sociaal dialoog zal moeizaam verlopen wegens het uitblijven van hervormingen van het pensioenstelsel en de arbeidsmarkt. Dankzij hervormingen in de gezondheidssector zal de zorg per regio worden aangeboden. Een het tekort aan water blijft een probleem ondanks de vele regen van de afgelopen twee maanden. Onduidelijk is ook wat de nieuwe investeringen in kunstmatige intelligentie (AI) zullen opleveren. En de Veiligheidsraad vergadert nog een keer in oktober over de toekomst van regio Sahara. Dat kan mogelijk leiden tot het einde van een 50 jaar oud conflict. Onderstaand artikel is gebaseerd op krantenartikelen uit Marokko van deze week.

Parlementsverkiezingen

De parlementsverkiezingen zijn ongetwijfeld het belangrijkste evenement van 2026. De huidige regering nam het stokje over van de PJD islamisten die in 2021 een historisch nederlaag hebben geleden. Kort daarna brak er corona uit. De investeringen namen af, fabrieken gingen dicht en de werkloosheid nam toe. Het is een wonder dat de epidemie niet heeft geleid tot grote sociale onrust.

Na corona namen de investeringen in vooral industrie weer toe maar niet in alle regio’s. Dat brengt een oud debat terug naar het hard van de politiek: waarom sommige regio’s zich snel ontwikkelen dan anderen? Wat is er gebeurd met de hervormingen uit 2011 (link nieuwe administratieve kaart Marokko) die alle regio’s gelijke kansen willen geven?  

Er zijn nieuwe maatregelen in de aanloop naar de komende verkiezingen. Politici worden strenger gecontroleerd en de leeftijd van kandidaten is verlaagd om de jeugd aan te trekken. Of dat voldoende is om het negatieve imago van de politieke partijen weg te poetsen moet nog blijken.

Sportevenementen  

Marokko is in december en januari gastland van de Africa Cup 2025 en staat onder druk. Het laatste kampioenschap dateert uit 1976. Het elftal neemt verder deel aan het WK 2026 in Noord-Amerika en zal moeten laten zien dat het succes op het WK 2022 geen toeval was. Er is aanzienlijk in talent, management en infrastructuur geïnvesteerd. Men is niet langer tevreden met kwalificatie of zoals de baas van de voetbalbond in een recent interview zei: “We juichen niet meer omdat we gekwalificeerd zijn. We doen mee voor de prijzen”.

De tot nu toe succesvolle organisatie van de Africa Cup 2025 heeft belangstelling gewekt van de Amerikanen. De FBI heeft wedstrijden in Rabat bezocht en wil meer weten over organisatie en veiligheid met het oog op het WK 2026. Het personeel van de Amerikaanse ambassade gekleed in Marokkaans t-shirt liet deze week weten dat de kaartjesverkoop voor fans uit Marokko is begonnen.

Het WK 2030 brengt nieuwe investeringen met zich mee. Stadions van de zes gekozen steden waar de wedstrijden worden gespeeld (Agadir, Casablanca, Fes, Marrakech, Rabat en Tanger) worden vernieuwd. Daar komt nog een groot stadion bij op 50 km van Casablanca.

Naast stadions wordt openbaar vervoer in de WK-steden vernieuwd of uitgebreid. De opvangcapaciteit van bezoekers moet ook omhoog om aan  de internationale normen van de FIFA te voldoen. Een nieuwe TGV trein tussen Kenetra en Marrakech is in aanbouw maar het is nog niet bekend of de trein voor 2030 ook Agadir zal bereiken. Luchthavens van de zes genoemde steden worden ook verbouwd. 

Sociaal dialoog

Werkgeversorganisatie Confédération Générale des Entreprises du Maroc (CGEM) kiest in 2026 een nieuw bestuur voor komend drie jaar. Dat heeft invloed op de voortslepende sociale hervormingen en het dialoog met de vakbonden. Het pensioenstelsel moet op de shop net als de arbeidscode (Code de travail) die niet langer aan de eisen van een modern arbeidsmarkt voldoet. Het Ministerie van Arbeid vroeg de betrokken partijen een plan in te dienen. Maar waar moet het geld vandaan komen? Een mogelijk antwoord is de nieuw gevonden gas in Tendrara, Oost-Marokko; een welkome hulpbron en een booster voor de energietransitie.

De minister van Economie en Financiën verklaarde onlangs in het parlement dat hij geen haastig besluit neemt over het pensioenstelsel uit angst fouten uit het verleden te herhalen. Waarnemers denken dat 2026 een jaar wordt van lange vergaderingen zonder concrete toezeggingen.

Watertekort

Er is positief nieuws voor de landbouwsector. Ruim 2.036 miljoen m3 aan regen is tussen 01 september en 31 december 2025 gevallen. De reserves aan water zijn  met 37,3% gestegen. De boeren kijken uit naar een goed seizoen. Maar in steden en in dorpen is er een tekort. Daarom komen er nieuwe investeringen om zeewater te ontzilten in het noordoosten, Tanger, Rabat, Tensift, Tan-Tan, Casablanca, Boujdour en Guelmim. De bouw van een nieuwe installatie in Dakhla, regio Sahara, begint ook in 2026. Het moet 37 miljoen m3 drinkwater per jaar produceren waarvan 30 miljoen voor de landbouw. De bestaande installatie in Agadir wordt uitgebreid. Volgens het Ministerie komt er op dit moment 25% van al het drinkwater uit de zee. In 2030 moet het 60% zijn om alle regio’s van drinkwater te voorzien.

Gezondheidszorg  

Op het gebied van de gezondheidszorg komt er per 2026 een nieuw regionaal zorgsysteem. Elke regio beschikt over eigen financiële middelen en wetgeving om zorg te regelen via Groupements Sanitaires Territoriaux (GST), zoals het Ministerie van Gezondheid dat noemt. Het GST werd eerder in regio Tanger-Tetouan-El Huceima getest en goed bevallen.  

Kunstmatige intelligentie

Marokko wil een regionale hub worden voor datacenters. Buitenlande investeerders zien daar goud in. Vier nieuwe centers van twee gigawatt worden volgens het Ministerie van Digitale Transitie in 2026  gebouwd. Maar wat is de impact van kunstmatige intelligentie (AI) op de arbeidsmarkt nu er steeds meer bedrijven kandidaten selecteren op basis van wat een bot adviseert? Wat kan AI betekenen voor de persoonlijke groei, veiligheid, studie, werk, vrije tijd, klimaatverandering,  transparantie en anticorruptie? En wat is de toegevoegde waarde van enorme datacenters voor de gewone mensen zonder scholing?

VN Veiligheidsraad  

In oktober vergadert de Veiligheidsraad over de toekomst van regio Sahara. Autonomie aangeboden door Marokko wint terrein in de internationale gemeenschap.  Er is een nieuwe vredesmacht MINURSO gekozen en heeft tot oktober de taak om alle partijen om de tafel te krijgen, inclusief Algerije, direct betrokken bij het conflict en sinds 1975 de belangrijkste sponsor van Polisario. 

Meer lezen over hetzelfde onderwerp:

Selectie economisch nieuws week 08-15 december 2025
Een nieuw project voor de productie van groen waterstof en ammoniak wordt in Dakhla in fases gebouwd. Dat heeft het bedrijf Dahamco SA vorige week via krant Le Matin bekend gemaakt. De eerste fase zal in 2031 voltooid worden en kan een miljoen ton groen ammoniak produceren. Het eindproduct is bestemd voor Antwerpen, Rotterdam en Amsterdam en is voor gebruik in industrie en scheepvaart. De kosten van de eerste fase worden geschat op vier miljard dollar. Het project ligt op een oppervlakte van 553.435 ha vlakbij de nieuwe haven Dakhla Atlantic Port.