Algerije, Marokko, Mauritanië en Polisario bijeen in Madrid
Algerije, Marokko, Mauritanië en Polisario komen op zondag 8 februari bijeen in de Spaanse hoofdstad om te praten over de toekomst van de Westelijke Sahara. Hiermee is een nieuwe fase in het 50 jaar oud conflict begonnen. De ontmoeting vindt plaats onder druk van de Washington in de Amerikaanse ambassade in Madrid. Dat heeft krant El Confidencial gemeld op gezag van diplomatieke bronnen.
De ministers van Buitenlandse Zaken van Marokko, Algerije, Mauritanië en een Polisario delegatie komen in Spanje bijeen dankzij bemiddeling van Washington. De bijeenkomst is gesloten en wordt geleid door diplomaat Massad Boulos, speciale vertegenwoordiger van president Donald Trump voor Afrika, en door Michael Waltz, de Amerikaanse ambassadeur bij de Verenigde Naties. De tegenpartijen bestaan uit Nasser Bourita (Marokko), Ahmed Attaf (Algerije), Mohamed Salem Ould Merzoug (Mauritanië) en Mohamed Yeslem Beissat (Polisario) die elk met een delegatie van drie leden aanwezig zijn.
Afbeelding: minister Nasser Bourita van Buitenlandse Zaken afgelopen 29 januari tijdens een ontmoeting in Brussel met Kaja Kallas van de Europese Commissie. Bron: Diplomatie.ma.
Meer lezen over het conflict om de Sahara:
Doorbraak in Sahara conflict: VN adopteert autonomieplan
Update: 02 november. De Veiligheidsraad heeft op 31 oktober een nieuwe resolutie aangenomen waarbij de Westelijke Sahara autonomie krijgt onder bestuur van Marokko. Elf van de vijftien leden hebben voor de resolutie gestemd. China, Rusland en Pakistan hebben niet gestemd. Algerije heeft de stemming geboycot. Een referendum over de toekomst van de regio is definitief van de baan. De MINURSO vredesmissie is tot 31 oktober 2026 verlengd. Algerije heeft de stemming geboycot en Polisario heeft de onderhandelingen afgewezen. Hieronder een paar reacties van betrokken landen.
EU wil geen apart etiket op producten uit regio Sahara
Het Europees Parlement is niet van plan om aparte etiketten op producten afkomstig uit regio Sahara in Zuid-Marokko te erkennen. Er wordt geen onderscheid gemaakt tussen producten uit de genoemde regio en de rest van het land. Dat is vandaag bekrachtigd tijdens een plenaire vergadering van de lidstaten. Het verdrag tussen Marokko en de EU van afgelopen oktober over landbouwproducten blijft van kracht. Daar hadden leden van de Europese Volkspartij (EVP) en het Spaanse Europarlementslid Carmen Crespo bezwaar tegen. Maar hun wetsvoorstel heeft de vereiste twee derde meerderheid in de Europese Commissie niet gehaald. Het voorstel kreeg 359 stemmen voor, 189 stemmen tegen en 76 onthoudingen.
Onbekende feiten over het conflict om de Sahara
Le dossier du Sahara Occidental is een boek van journalist Attilio Gaudio (1930-2002). Het verscheen in 1978 en gaat over de dekolonisatie in de Westelijke Sahara. Het boek bevat documenten en getuigenissen over de inmenging van Algerije in het conflict lang voordat Spanje zich in 1975 uit het gebied terugtrok. Het volgende is de vertaling van een verslag over een geheim akkoord tussen Algerije en Spanje. Volgens de bronnen hebben Lopez Bravo, Spaans Minister van Buitenlandse Zaken, en Abdelaziz Bouteflika, Algerijns Minister van Buitenlandse Zaken, in juli 1973 een akkoord getekend gebaseerd op de volgende punten:
Over de uitzetting illegalen uit de Westelijke Sahara
Een illegale man is in de Verenigde Staten opgekapt en moet worden uitgezet. In deze video roept hij tijdens zijn arrestatie dat het niet kan omdat hij uit de Westelijke Sahara komt waar geen mensenrechten worden gerespecteerd. Maar er is geen oorlog of conflict in Marokko. De mensenrechten worden misbruikt om een verblijfsvergunning af te dwingen. De vrienden van de opgepakte man hebben hem in de video herkend en zijn arrestatie op social media van commentaar voorzien. Zijn naam is Jamal Fadel uit Boujdour, een kleine plaats aan de Atlantische kust in regio Sahara. De reacties op zijn arrestatie zijn vrijwel allemaal van pro-Polisario activisten uit binnen en buiten Marokko. Ze zijn het allemaal erover eens dat hij recht heeft op asiel in Amerika omdat hij in zijn land wordt onderdrukt.
Frankrijk publiceert nieuwe kaart Marokko
Het Franse Ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de kaart van Marokko aangepast. Regio Sahara is nu onderdeel van het land. Ook de gegevens over het aantal inwoners en de oppervlakte zijn gewijzigd. De oppervlakte is veranderd van 446.550 naar 710.850 km2. Het aantal inwoners blijft 37.697.009 zoals in de volkstelling van 2021. De wijzigingen komen een dag na de toespraak op 28 oktober van Emmanuel Macron in het parlement waarin hij de steun van Frankrijk uitsprak aan het autonomieplan voor de regio. Het Franse Ministerie van Onderwijs heeft al in juli van dit jaar de kaart in de schoolboeken aangepast.
Het laatste interview van Omar Benjelloun (1975)
Omar Benjelloun was een advocaat, journalist, politicus en vakbondsleider uit de jaren 1970. Hij was kritisch op de elite van zijn tijd. Hij werd op 18 december 1975 vermoord. Een week later publiceerde de Franse krant Libération een interview met hem. Zijn analyse van de politieke, sociale en economische ontwikkelingen in de regio is nog altijd actueel. Speciaal aandacht voor de verborgen motieven van buurland Algerije en het ontstaan van het conflict om de Sahara. Hieronder een samenvatting van het interview. Een originele kopie is hier te raadplegen als PDF document.
Marokko in de Amerikaanse archieven (1981-1988)
De diplomatieke archieven van de Verenigde Staten inzake Noord Afrika tussen 1981 en 1988 zijn onlangs openbaar gemaakt. Documenten gaan over Marokko en over de buurlanden. Zo is te lezen in een bericht uit 28 april 1981 dat het Witte Huis onder Ronald Reagan naar een verzoening tussen Marokko en Algerije streefde. De Amerikanen waren bereid transport vliegtuigen van het type C130 aan de toenmalige Algerijnse president Chadli Bendjedid (1929-2012) te leveren als hij de gestaakte onderhandelingen hervat. De Algerijnen hadden toen al de hoop opgegeven dat ze ooit de monarchie in Marokko omver konden werpen.
Interview ambassadeur Marokko in Algerije
Voormalige ambassadeur Hassan Abdelkhalek was op zijn post toen het Ministerie van Buitenlandse Zaken van Algerije op 24 augustus 2021 eenzijdig besloot alle diplomatieke banden met Marokko te verbreken, zie Nederlandse vertaling. De ambassadeur werd gebeld om een toelichting van de Algerijnse minister Ramtane Lamamra bij te wonen maar is uiteindelijk niet gegaan. Radio MED sprak deze week met hem (externe link naar interview op YouTube). Hij kijkt terug op de betrekkingen tussen beide landen.
John Bolton, diplomaat in de bres voor Polisario
Update: 14 juli. John Bolton, de voormalige veiligheidsadviseur van Donald Trump, gaf op 06 juli een interview aan Spaanse krant El Independiente over de Westelijke Sahara. Hij was verbaasd dat Joe Biden het besluit van Donald Trump uit 2020 niet heeft teruggedraaid. Bolton hoopt nog steeds dat de erkenning door Amerika wordt herzien. Maar daar is volgens hem iemand voor nodig om de president te overtuigen van het nut van een referendum dat sinds 2007 niet meer serieus door de VN Veiligheidsraad wordt genomen. Hij zelf is er niet in geslaagd om Trump te overtuigen toen hij tussen april 2018 en september 2019 zijn adviseur was.
Marokko in de archieven van Henry Kissinger (1923 – 2023)
Henry Alfred Kissinger (1923 – 2023) was een Amerikaans diplomaat en politicus van de Republikeinse Partij. Hij was van 1969 tot 1975 nationaal veiligheidsadviseur en van 1973 tot 1977 minister van Buitenlandse Zaken onder presidenten Richard Nixon en Gerald Ford. Hij laat volgens het National Security Archive een groot aantal documenten, ook over Marokko. Kissinger nam alle gesprokken op en bewaarde alles. Zijn eigen presidenten wisten niet dat hij alles in het geheim opnam. Na zijn pension nam hij alle documenten naar huis waar hij verder aan werkte voor o.a. zijn eigen biografie. Voor Marokko is het belangrijk om zijn documenten te lezen over de Westelijke Sahara. In 1975 werd hij in Parijs door Abdelaziz Boeteflika (1937-2021), toenmalig Algerijnse minister van Buitenlandse Zaken en later president, benaderd voor een voorstel om van het gebied een onafhankelijke staat te maken: “Het wordt net als Kuwait”, zei de Algerijn. Hij dacht dat het gebied rijk was aan olie. De Amerikanen hadden geen interesse, stond in het antwoord van Kissinger (link naar document gepubliceerd door Wikileaks). Bouteflika leefde land genoeg om in december 2020 via de media te vernemen dat de Amerika het gebied als Marokkaans erkent.